آيا گرم شدن زمين واقعا يك تهديد است؟
بيشتر دانشمندان پاسخ مي دهند، قطعا. ولي آنها اخيرا توانسته اند به توافقي اساسي در مورد تغييرات آب و هوا دست يابند .
سازمان ملل مي گويد ، اول اينكه زمين گرم تر شده ، از سال 1850 دماي متوسط كره زمين حدود 6 درجه سانتيگراد افزايش يافته است . احتمالا گاز هاي كلخانه اي حاصل از سوزاندن سوخت هاي فسيلي و زمين هاي باير باعث شده است. طبق اطلاعات آژانس حفاظت محيط زيست ايالات متحده سطح آب دريا ها هم در قرن گذشته حدود 4 تا8 اينچ بالا رفته است .
دوم ، غلظت گاز هاي گلخانه اي (GHG) در اتمسفر، نزديك بالاترين نقطه در ركورد تاريخي خود قراردارد . از زمان انقلاب صنعتي غلظت كربن دي اكسايد ، گاز اصلي گلخانه اي ، 30% افزايش داشته است .
David King مشاور علمي اصلي دولت بريتانيا مي گويد، بر اساس بررسي حباب هاي هوا كه در يخ هاي قديمي گير افتاده اند ، سطح امروز درياها در طي حد اقل 420000 سال گذشته بيش از هر زمان ديگري است. اگر آن طوري كه انتظار مي رود غلظت GHGبيشتر شود آنگاه از آن چه كه معرو ف به آستانه " خطر" است عبور مي كند ، اگر چه كه (اين آستانه) هنوز مورد بحث مي باشد .
سرانجام ، هر دانشمندي تقريبا روي اين مورد توافق دارد: آينده بسيار نامطمئن است . در حالي كه بيشتر دانشمندان از پروژه هاي هيئت هاي بين دولت ها در سازمان ملل در مورد تغييرات آب و هوا و اينكه دما در سال 2100 بين 4/1 تا 8/5 سانتيگراد بالا خواهد رفت ، حمايت مي كنند ، توافق عام علمي اختلافاتي را در مورد اين نقطه نشان مي دهد . ( آينده وضعيت آب و هوا )
John Christy مدير علمي مركز سيستم زمين و كارشناس پيش بيني وضعيت جدي گرم شدن كره زمين ، آينده را " به سرعت آشفته و به هم خورده " پيش بيني مي كند . وي توسط E.Mail به cnn مي كويد " سيستم زمين ناشناخته هاي بسياري دارد كه ما عموما علاقه نداريم به آن اذعان كنيم . براي دانشمندان گفتن اينكه' من سررشته ندارم ' مشكل است. معمولا اظهارات ما بيش از حد تضمين شده ، اطمينان مي دهد كه نشان دهنده سطح بي خبر ي فعلي ما است."
مدل هاي آب و هوايي جايگزين اين عدم قطعيت مي شود . نخستين مدل هاي زمخت سال 1950 ، دوري هاي چرخان آلومينيومي ، هم اكنون به حد يكي از پيچيده ترين شبيه سازي هاي كامپيوتري رشد كرده به طوري كه روابط متقابل بين اتمسفر ، اقيانوس ها و قاره ها را منعكس مي كند . با اين حال افتادن در بحث پيچيده روابط رياضي چرخه هاي زيستي ، چرخه اقيانوس ها ، بحث انتشار( گازها) در زمين شناسي و حتي فعاليت هاي خورشيدي ، حدسيات را وارد علوم مي كند .
Drew Shindell يكي از مدل سازان ناسا در مؤسسه مطالعات فضايي Goddard در نيويورك مي گويد عليرغم عدم قطعيت ها ، مدل هاي آب وهوايي حداقل در كوتاه مدت خوبند و"بهتر هم مي شوند". وي مي گويد با گذشت زمان اعتماد به نتايج كمتر مي شود . ما مي توانيم تا 30-25 سال آينده كار خوبي انجام بدهيم پس از 50 سال ايده ما ناهنجار خواهد بود . وقتي به 100 سال بعد برسيم چيز هاي زيادي هست كه واقعا نمي توانيم در موردشان حرفي بزنيم .
مشكلات بزرگ در تعادل آب و هوايي عبارت از بخار و ذرات معلق موجود درهوا به نام آئروزول هاهستند. بخار آب مثل يك اسفنج بزرگ اشباع شده از انرژي است كه توسط گازهاي گلخانه اي مانند كربن دي اكسايد جذب شده است . اين براي مدل ساز ها مثل يك جايگزين است چون از طرف ديگر بخار آب مي تواند با افزايش پوشش ابر ، سياره را خنك كند . آئروزول ها هم كه مي توانند سياره را خنك يا گرم كنند ، ممكن است اثرات ناشناخته ديگري داشته باشند . ولي Shindell مي گويد يك دوجين مدل آب و هوايي توسط دانشمندان سراسر جهان تهيه شده كه به طور متقاعد كننده اي ، دنيارا تحت نفوذ گازهاي گلخانه اي كه انرژي خورشيد را حبس ميكنند ، عرق ريزان توصيف مي كند . وي مي گويد " فكر مي كنم خيلي روشن بتوانيم بگوييم همان قدر ازانرژي كه وارد مي شود و كمتر خارج ميشود اجبارا [ زمين ] را گرم مي كند . اين يك اصل مقدماتي فيزيك است ".
اين اطمينان فزاينده نتيجه پيشرفت حاصل از مدل هاي آب و هوايي و رمز گشايي راز هاي مربوط به آب و هواي قديم در حلقه هاي درختان ، رسوبات دريايي و هسته هاي يخي است .اندازه گيري آب و هواي قديم زماني عملي نبود ولي هم اكنون ركوردي از دما در سطح جهاني از 750000 سال پيش تا كنون ارائه شده است .
Jeffrey Severinghaus پژوهشگر علوم زمين درمؤسسه اقيانوس شناسي اسكريپس مي گويد " شكي نيست كه بشر دارد سياره را گرم مي كند . داده ها قوي و خوب اند. به خوبي روشن است كه بشر دارد آب و هوا را تغيير مي دهد و بايد منتظر تغييرات بيشتري در آْينده بود" .
اعلام خطر در مورد گرم شدن كره زمين
دانشمندان هميشه تا اين حد متقاعد نشده بودند . در سال 1979 آكادمي ملي علوم ايالات متحده با " اطمينان بالا" گزارش كرد كه اگر سطح توليد كربن دي اكسايد دوبرابر شود دما حدود 5/1 تا 5/4 درجه سانتيگراد افزايش خواهد يافت . اين (پيش بيني) با هم سرايي شكاكان استقبال شد .
درعين حال دو دهه گذشته شاهد عقب نشيني منتقدين پر سرو صدا هم بوده است . BP كه يك كمپاني بزرگ انرژي است مي گويد هم اكنون با قطع انتشار گاز هاي گلخانه اي و سرمايه گزاري در مقابله با اين گازها "اقدامات احتياط آميزي " عليه تغييرات آب و هوا در حال انجام است .
با وجود اين، تعداد كمي از دانشمندان آنچه را كه در زمينه هاي علمي به نام " اعلام خطر" گرم شدن كره زمين مي نامند ، رد مي كنند . آنها سه ايراد اصلي را مطرح مي كنند كه اكثر پژوهشگران در مورد درد سر سازيشان توافق دارند .
تنوع طبيعي آب و هوايي به خوبي مفهوم نشده و ممكن است از آن مقداري كه تصور مي شده بيشتر باشد . مدل هاي كامپيوتري به طور فوق العاده اي ساده سازي شده اند به طوري كه قادر نيستند پيچيدگي هاي واقعي آب و هوارا شبيه سازي كنند . برون يابي ( منحني هاي ) قبلي دما آن قدر دقيق نيست كه بتواند نتايجي وخيم براي گرم شدن " عادي" كره زمين ايجاد كند .

Richard Lindzen هواشناس بزرگ از مؤسسه فن آوري ماساچوست مي گويد " در پرتو اين عدم قطعيت ها اظهار عقيده در مورد تغييرات آب وهوايي، شخصي و غير علمي است . دانشمندان درمقابل اخطار ها اظهارات بي معني يا مبهم و دفاعيات و بيانات ترجمه شده ارائه مي دهند وي در كنفرانس علمي كه در ژانويه برگزار شد مي گويد"سياستمداران در پاسخ اخطارها دانشمندان را با پول بيشتر مي خرند . وي مي افزايد " شواهد پذيرفته شده طوري است كه گويي اصلا مشكلي وجود ندارد ".
Richard Summerville هواشناس مؤسسه اقيانوس شناسي اسكريپس رهبر يك انشعاب در مخالفت با اينكه HIV ايدز ايجاد مي كند، مي گويد اين احساس بخش كوچكي از دانشمندان است .
Summerville مي گويد Lindzen جدي گرفته شده چون از دانش بالايي برخوردار است [ولي] بيشتردانشمندان فكر مي كنند او اشتباه مي كند . مردم باشنيدن اين ها ترسيده مي شوند و آنگاه ما وادار به حركت مي شويم .
پژوهشي تازه
بسياري از اظهارات سؤال برانگيز دانشمندان بحث تغييرات آب و هوا را مبهم ميكند . حوادث شديد آب و هوايي مانند طوفان سال پيش در اقيانوس اطلس لزوما ارتباطي با گرم شدن كره زمين ندارد ، اين را دانشمندان مركزپروازهاي فضايي ناسا به نام Goddard مي گويند . بسيار مشكل است كه بتوان رابطه اي علي بين گرم شدن كره زمين و اين حوادث برقرار كرد . حتي ذوب شدن يخچال ها مانند پس روي كلاهك يخي آفريقا در كليمانجارو يا متلاشي شدن يك كوه يخي در جنوبگان اگر چه با تغييرات آب وهوايي ارتباط دارد ولي قطعا به اين پديده ( گرم شدن ) مربوط نمي شود .

ولي بيشتر بررسي ها كه در اين سال چاپ شده حامي اين نظر هستند كه زمين گرماي عظيمي را تحمل مي كند و اين ادامه خواهد يافت .
Tim Barnett پژوهشگري در ارتباط با مؤسسه اقيانوس شناسي اسكريپس، در فوريه امسال به انجمن امريكايي پيشرفت علم گفت كه اقيانوس ها دارند از زير گرم مي شوند وي دريافته كه حوضه شش اقيانوس نسبت به سال 1940 ، 5/0 درجه سانتيگراد افزايش دما نشان مي دهد . الگوي آن طوري است كه فقط با افزايش گرما توسط فعاليت هاي انساني قابل توجيه است .
گزارشي از دانشگاه آكسفورد كه در مجله Nature چاپ شده از كامپيوتر هاي شبكه اينترنت براي مديريت يكي از قوي ترين شبيه سازي هاي كامپيوتري آب و هوا كه تاكنون امكان پذير بوده استفاده كرده است . به نظر مي آيد كه اين ( شبيه سازي ) ها حدسيات در مورد 2 درجه و شايد هم تا 11 درجه سانتيگراد افزايش دما را تاييد كند .
و سرانجام دانشمنداني كه اعتقاد دارند گرم شدن هواي كره زمين در شرف وقوع است، مي گويند عدم قطعيت اهميت پژوهش ها را از بين نمي برد . Summerville مي گويد " وقتي شما به دكتر مراجعه مي كنيد و او مي گويد كه در معرض خطر حمله قلبي هستيد حتي اگر نتواند زمان اين حمله را پيش بيني كند شما برنمي گرديد بگوييد علم پزشكي ناكارآمد است ، بلكه مطلب را جدي مي گيريد . من فكر مي كنم علم آب و هواشناسي الآن در آن مرحله است ."
گردآوري و ترجمه: فاطمه نوريان
منابع اينترنتي