زمين شناسي ايران
نويسنده: دكتر سيد علي آقانباتي
انتشارات سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدني كشور (1383)
شناخت ويژگيهاي زمين، علم جداگانه اي به نام زمين شناسي را بوجود آورد كه يكي از بنيادي ترين علوم پايه بوده و به لحاظ داشتن شيوند نزديك با ديگر علوم چون فيزيك و شيمي مي تواند در بسياري از شئون اقتصادي، زيربنايي و فرهنگي نقش اساسي داشته باشد تا پاسخگوي بسياري از پرسش هاي موجود در خصوص مسائل كاربري بهينه از زمين مانند اكتشاف ذخاير مورد نياز صنايع گوناگون، ايجاد سازه هاي بزرگ و شناخت مخاطرات طبيعي زمين نظير سيل و زمين لرزه و راهكارهاي مقابله با آنها باشد. به سخن ديگر، نقش علوم زمين در بسياري از مسائل به گونه اي است كه مي تواند در برقراري خود كفايي و استقلال اقتصادي و سياسي كشورها نقش اساسي داشته باشد. به همين منظور سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدني كشور به عنوان سياست گذار و مجري وظايف حاكميتي، با اشاعه علوم زمين و انجام مطالعات اكتشافي، فعاليت گسترده اي را آغاز كرده و نتايج حاصل شده را در اختيار برنامه ريزان، دانش پژوهان و مراكز آموزش عالي قرار داده است.
"كتاب زمين شناسي ايران" يكي از انتشارات اين سازمان است كه از سوي دكتر سيد علي آقانباتي به رشته تحرير درآمده و از سوي انجمن زمين شناسي ايران نيز به عنوان كتاب سال زمين شناسي شناخته شده است.
در اين كتاب، پس از بيان جايگاه و ويژگي هاي پيوسته ايران زمين، پهنه هاي اصلي رسوبي – ساختاري ايران به طور جداگانه مورد بررسي قرار گرفته است. بررسي ويژگي هاي چينه نگاشتي، ماگماتيسم، متامورفيسم ايران از كهن ترين ايام تا زمان حال، رويداد هاي زمين شناسي تحميل شده بر پوسته و نقش آنها بر سيماي امروزي ايران، توان معدني ايران در زمان و مكان،درياها و درياچه هاي ايران و سرانجام نگاهي به يخچال ها، بخش هايي از اين كتاب بوده اند كه در 11 فصل سامان داده شده است.
ماهنامه علوم زمين و معدن شماره 11
نويسنده: دكتر علي درويش زاده
انتشارات امير كبير 1370
همانطور كه دانستن تاريخ و جغرافياي سرزمين ما براي هر ايراني، لازم است دانستن سرنوشت زمين شناسي ايران نيز براي دانشجويان زمين شناسي و معدن كشور ضروري به نظر مي رسد.
مطالب اين كتاب، بر اساس مصوبات كميته زمين شناسي شوراي عالي انقلاب فرهنگي تنظيم و تدوين شده است و هدف آن فراگيري و شناخت تمام مطالبي است كه به نحوي به بازسازي تاريخ زمين شناسي كشور ما ارتباط پدا مي كند.
كتاب حاضر خلاصه اي است از زمين شناسي ايران كه در 9 فصل ارائه شده است.
در فصل اول،كليات زمين شناسي ايران، فصل دوم تكامل پوسته زمين ايران و حركات كوهزايي، فصل سوم گسل هاي ايران و فصل چهارم به بعد به ترتيب واحد هاي زمين شناختي ايران پركامبرين، پالئوزوئيك، مزوزوئيك، سنوزوئيك و كواترنر مورد بررسي قرار گرفته است.
ماهنامه علوم زمين و معدن شماره 9
فرهنگ چينه شناسي ايران (جلد اول) ( پركامبرين – سيلورين)
تاليف : دكتر سيد علي آقانباتي
انتشارات : سازمان زمين شناسي و اكتشافات معدني كشور پايگاه ملي داده هاي علوم زمين كشور
علوم زمين به عنوان يكي از بنيادي ترين علوم پايه داراي گرايش هاي گوناگون است تا بتواند به پرسش هاي كاربران در زمينه هاي گوناگون "زمين" پاسخگو باشد.
يكي از گرايش هاي مهم علوم زمين "چينه شناسي" است كه با انجام آن مي توان به بسياري از وقايع و حوادث گذشته زمين مانند نوع و شرايط حوضه هاي رسوبي، پيوند زماني و مكاني حوضه ها، ديرينه زيست (Paleoecology) ، آب و هواي ديرينه (Paleoclimatology)، جغرافياي ديرين(Paleogeography)، فاز هاي گوناگون آتشفشاني، پديده هاي دگرگوني، فازهاي فلززائي، دوره هاي كوهزايي و ... پي برد.
نخستين فرهنگ چينه شناسي ايران در سال 1972 به همت والاي اشتوكلين و ستوده نيا تهيه شد. از آن زمان تا كنون، به لحاظ رشد فزاينده داده هاي علوم زمين، واحدهاي چينه شناسي متعددي معرفي شده اند كه بيشتر آنها در دسترس همگان قرار ندارند. به همين رو، پايگاه ملي داده هاي علوم زمين كشور ضروري مي داند با ايجاد" بانك چينه شناسي ايران "، فرهنگ چينه شناسي را تكميل و به روز كند.
به دليل پر حجم بودن اطلاعات، بانك چينه شناسي ايران به 2 پروژه "چينه شناسي پركامبرين – پالئوزوئيك" و "چينه شناسي مزوزوئيك – سنوزوئيك" تفكيك شده كه داده هاي چينه شناسي پركامبرين – پالئوزوئيك آن، در اين نوشتار گردآوري شده است.
ماهنامه علوم زمين و معدن شماره 35
E-mail : info [at] gsinet [dot] ir