نويسنده : نیمروزی، عاطفه؛ معاف پوریان، غلامعلی؛ حقیقت، نوش آفرین
مرجع : بيست و هشتمين گردهمائي علوم زمين و چهاردهمين همايش انجمن زمين شناسي ايران
سال انتشار : 1388

چکيده :

پژوهش حاضر به مطالعه مجموعه ای از سنگ های الترامافیک در شمال خاوری ایران اختصاص دارد که به صورت یک رشته برونزدهای پراکنده در حاشیه شمال خاوری خط واره تربت جام - فریمان، در مناطق غرب مشهد و شرق فریمان رخنمون داشته و بخشی از زون بینالود محسوب می گردند . سنگ ها ی الترامافیک با توجه به مشاهدات صحرایی مانند بافت آفانیتیک و فابریک های بالشی و برشی دارای ماهیت آتشفشانی بوده و مطالعات میکروسکوپی این گفته را تایید میکنند پیدایش بافت های نامتعادل را ما بر اساس رشد سریع بلورها در نتیجه فروتافت مذاب های فراتافته و یا دست کم برخوردار از دماهای بالاتر از حد عادی ماگماهای الترامافیک توضیح داده ایم. از دیگر مشاهدات مهم پتروگرافی در سنگ های الترامافیک می توان به رشد بلورهای اسپینل در فضای بین بلورهای الیوین و پیروکسن اشاره نمود. این پدیده مشخصه مذاب های بسیار کم آب بوده که در آن بر خلاف مذاب های برخوردار از محتوای عادی آب اسپینل بعد از الیوین متبلور می گردد. مقدار بالای کلسیم در بلورهای الیوین نشان می دهد که آنها زینوکریست های وابسته به سنگ های گوشته نبوده و محصول تبلور یک مذاب الترامافیک در شرایط ولکانیک تا ساب ولکانیک می باشند. بنابر عدد منیزیم بالای بلورهای الیوین که از تعادل این کانی با مذاب های سرشار از MgOو دما بالا حکایت دارد معیاری قابل اتکا جهت برآورد دما و محتوای منیزیم مذاب می باشد.