نويسنده : سعیدی، سودابه؛ صادقیان، محمود؛ عبدالرضا جعفریان
مرجع : بيست و هشتمين گردهمائي علوم زمين و چهاردهمين همايش انجمن زمين شناسي ايران
سال انتشار : 1389

چکيده :

در جنوب غرب بیرجند تعدادی گنبد نیمه عمیق (ساب ولکانیک) با طیف سنی اواخر ائوسن تا اوایل الیگوسن رخنمون دارند. گنبدهای رچ و الهیار و گیوشاد، نمونه¬های بارز آنها می باشند. این گنبدها در بین سنگهای افیولیتی بیرجند به سن کرتاسه پایانی- پالئوسن و یا سنگ های آتشفشانی و آتشفشانی رسوبی ائوسن جایگزین شده اند. ترکیب غالب آنها آندزیتی و تراکی آندزیتی است و در ضمن از تبلور تفریقی ماگماهای آندزیتی تشکیل شده اند. شواهدی از آلایش پوسته ای و اختلاط ماگمایی نیز در آنها مشاهده می شود. بر اساس ویژگی های ژئوشیمیایی، سنگهای سازنده این گنبدها، در زمره آداکیتهای سیلیس بالا قرار می گیرند. با توجه به سرگذشت زمین شناسی شرق ایران، این سنگها حاصل ماگماتیسم مرتبط با فرورانش ورقه های اقیانوسی نئوتتیس به زیر منشورهای به هم افزوده (متشکل از برشهای افیولیتی و سنگ های رسوبی-آتشفشانی ائوسن واقع در حاشیه های بلوکهای لوت و هلمند می باشند. فرآیندهایی نظیر آزدایی، دگرگونی و ذوب ورقه های اقیانوسی فرورونده، رسوبات همراه و تا حدودی متاسماتیسم گوه گوشته ای واقع بر روی آنها در تشکیل ماگمای سازنده گنبدهای مورد نظر سهیم بوده اند.

نمايه‌ها : آداكيت