نويسنده : محمدي ، سيد سعيد ؛ غلامي ، ابراهيم
مرجع : مجموعه مقالات چهارمين همايش انجمن زمين شناسي ايران
سال انتشار : 1379

چکيده :

يکى از کانى سازى هاى مهم در منطقه شرق ايران وجود رگه هاى آزبست در شکافها و درزه هاى سنگ هاى اولترامافيک مانند سرپانتينيت ها و هارزبورژيت هاى سرپانتينيزه شده است، به گونه اى که مکان و جايگاه اصلى تشکيل الياف آزبست سيستم درزه هادر منطقه است. بر اين اساس، به منظور بررسى ارتباط بين پديده هاى زمين ساختى و کانى سازى آزبست و در نهايت شناخت نحوه تشکيل آزبست در اين بخش از کشور، مطالعات صحرايى و آزمايشگاهى به انجام رسيد. محدوده مورد مطالعه بيشتر شامل افيوليت هاى ملانژهاى جنوب بيرجند و نيز مجموعه افيوليتى حاجات نهبندان به عنوان بخشى از کمپلکس افيوليتى شرق ايران است. مطالعات انجام شده نشان مى دهد جاهايى که کانى سازى آزبست صورت گرفته، واحدهاى سنگى عمدتاٌ شامل هارزبورژيت، دونيت، پيروکسنيت و سرپانتينيت بوده و افزون بر آن ديگر سنگ هاى کجکوعه افيوليتى مانند رودنگيت ها، ديابازها، آمفيبوليت ها، ليستونيت ها و آهک هاى پلاژيک نيز ديده مى شوند. پديده سرپانتينيزاسيون مهمترين نقش را در تشکيل آزبست در منطقه داشته و هارزبورژيت هاى به شدت سرپانتينيزه شده و خرد شده، سنگ ميزبان اصلى آزبست است و براساس برآوردهاى انجام شده تمرکز الياف کريزوتيل اقتصادى در اين واحد، بيش از ساير بخش هاست. اين سنگ ها به علت مقاومت کم در مقابل عوامل فرسايشى، عمدتاٌ د رمناطق با توپوگرافى پست و دامنه هاى کم ارتفاع قابل مشاهده هستند. طول الياف آزبست متفاوت بوده و از يک ميليمتر تا حدود 10 ميليمتر مى رسد. عيار نظرى آزبست به طور ميانگين، 4-3 درصد تعيين شده است.
در بررسى مرزواحدهاى سنگى، هيچ گونه تبديل تدريجى از يک واحد به واحد ديگر مشاهده نمى شود و به عبارت ديگر، همه مرزها گسلى است. روند گسل ها و ديگر ساخت هاى مورد مطالعه، تحت تاثير گسل هاى بزرگى چون گسل بندان وگسل حاجات بوده و از همان روند شمالى- جنوبى پيروى مى کند. طبق بررسى هاى ريزساختارى و اندازه گيرى مختصات درزه هاى حاوى آزبست، مشخص شد که درزه هاى منطقه، عموماٌ نامنظم بوده و ارزش زمين ساختى چندانى ندارند و به استناد آنها نمى توان الگوى زمين ساختى مشخصى را نتيجه گرفت. اين موضوع، بيانگر عملکرد هاى فازهاى مختلف زمين ساختى روى سنگ هاى منطقه است

نمايه‌ها : آزبست