نويسنده : اسماعيلى، داريوش؛ اثنى عشرى، امير؛ رحيم‌پور ‌بناب، حسين
مرجع : فصلنامه علمي-پژوهشي علوم زمين شماره 70، صفحه38
سال انتشار : 1387

چکيده :

کانسار بوکسيت جاجرم (شمال خاور ايران) از پايين به بالا از چهار بخش لايه رسى زيرين، بوکسيت شيلى، بوکسيت سخت و کائولينيت بالايى تشکيل شده است. بررسى ضرايب همبستگى و نمودارهاى پراکندگى عناصر کم تحرک در چهار افق اين کانسار نشان دهنده يک منشأ همگن اوليه در ابتداى تشکيل نهشته بوکسيتى است که به تدريج و به دليل شرايط متفاوت حاکم بر بخش‌هاى مختلف نهشته، مواد اوليه تفکيک يافته‌اند. ميزان زهکشى متفاوت و شستشوى برخى از عناصر از بخش‌هاى بالايى نهشته و ته‌نشينى آن در بخش‌هاى زيرين، باعث تفکيک بوکسيت شيلى از بوکسيت سخت و تماس بخش زيرين بوکسيت‌هاى شيلى با سنگ بستر کربناتى و تفاوت در ميزان زهکشى در محل تماس اين دولايه، باعث تشکيل لايه رسى زيرين در حدفاصل بوکسيت شيلى و سنگ بستر کربناتى شده است. همچنين شواهد ‍زمين‌شيميايى نشان مى‌دهند که لايه کائولينيت بالايى احتمالا در اثر شستشوى سيليس از افق‌هاى بالايى و ته‌نشينى آن در لايه بوکسيت سخت تشکيل شده است. مقايسه نمونه‌هاى مورد مطالعه با کندريت و ترکيب متوسط پوسته قاره‌اى بالايى، نشان مى‌د‌هد که هر دو گروه از سنگ‌هاى بازى و سنگ‌هاى رسوبى در فرايند تکامل بوکسيت جاجرم نقش داشته است به گونه‌اى که اين نهشته بوکسيتى مى‌تواند حاصل دگرسانى يک لايه لاتريتى اوليه در نزديکى محل فعلى آن در نظر گرفته شود که در اثر عملکرد فرايندهاى هوازدگى به درون يک محيط کارستى انتقال يافته و در حين انتقال، مواد با منشأ قاره‌اى نيز به آنها اضافه شده است.

نمايه‌ها : بوکسیت