نويسنده : شعله،علی؛راستاد،ابراهیم؛باباخانی،علیرضا
مرجع : فصلنامه شماره:65،صفحه:80
سال انتشار : 1386

چکيده :

کانسار تنگستن (مس- روی) چاه کلپ در محدوده بلوک لوت قرار دارد. این بلوک جزیی از سکوی پالئوزوئیک ایران مرکزی است، که به شدت تحت تأثیر حرکات کوهزایی کیمرین پسین قرار گرفته است. توالی آتشفشانی- رسوبی تریاس بالایی- ژوراسیک که کانه زایی چاه کلپ را در بر دارد، تا حد رخساره شیست سبز- آمفیبولیت پایینی دگرگون شده است. این توالی، از قدیم به جدید شامل شیست متاپلیتی سیلیسی، توقف فلسیک دگرگون شده زیرین، آهک دگرگون شده با میان لایه هایی از متاچرت (که افق کانه دار اصلی در قاعده آن تشکیل شده است)، تناوب سنگ آهک میکریتی و اسپاریتی دگرگون شده، توقف فلسیک دگرگون شده بالایی و ریولیت میلونیتی است. در سنگ آهک دگرگون شده، سه رخساره مختلف تشخیص داده شد که کانه زایی محدود به بخشهای چرتی رخساره سنگ آهک چرت دار است. در محدوده کانسار چاه کلپ، توده نفوذی برونزد نداشته و دو سامانه گسل امتدادلغز، با راستای شمال باختر- جنوب خاور و شمال خاور- جنوب باختر در منطقه دیده می شود.
کانه زایی در کانسار چاه کلپ به وضوح چینه سان بوده و با شکل لایه ای و عدسی شکل تا دو کیلومتر قابل پی گیری است. بر اساس مطالعات انجام شده، شش افق کانه دار در توالی آتشفشانی- رسوبی منطقه معدنی چاه کلپ مشاهده شده است که از قدیم به جدید عبارتند از: افق کانه دار سولفیدی I با سنگ درونگیر شیست متاپلیتی سیلیسی، افق کانه دار سولفیدی II با سنگ درونگیر توف فلسیک دگرگون شده زیرین، افق کانه دار سولفید- شیلیت III که سنگ درونگیر آن سنگ آهک دگرگون شده حاوی عدسیها، ریزلایه ها و نوارهای متاچرتی است که در قاعده آهکها قرار دارد. افق کانه دار سولفید- شیلیت IV که در بخشهای میانی سنگ آهک دگرگون شده قرار دارد. افق کانه دار سولفید- شیلیت V که در بالاترین بخش سنگ آهک دگرگون شده و در مرز بالایی سنگ آهک دگرگون شده و توف فلسیک قرار دارد. افق کانه دار سولفیدی VI که در داخل ریولیت میلونیتی قرار می گیرد. کانه زایی اقتصادی کانسار چاه کلپ به ستبرای متغیر چند سانتی متر تا 6 متر در مرز پایینی سنگ آهک چرت دار دگرگون شده با توف فلسیک دگرگون شده و در داخل سنگ آهک دگرگونی رخ داده است. بخشهای چرت دار دگرگون شده، که بصورت یک افق کلسیمی- سیلیکاتی، همراه با آهک دگرگون شده تشکیل شده، در اثر دگرگونی ناحیه ای حاوی ترمولیت، اکتینولیت، دیوپسید، هدنبرژیت و گراسولار شده است. بافت ماده معدنی در افقهای کانه دار به صورت توده ای، دانه پراکنده، ریزلایه، پر کننده فضاهای خالی و برشی بوده و کانی شناسی آن شامل شیلیت، کلکوپیریت، اسفالریت، پیریت، آرسنوپیریت، پیروتیت، کوولیت، بورنیت، کلکوسیت، آزوریت، مالاکیت و اکسید- هیدروکسیدهای آهن است. محیط تشکیل کانسار چاه کلپ، حوضه کافت درون قاره ای بوده است که محیط مناسبی را برای فعالیت آتشفشانی زیر دریایی و نهشت مجموعه های آتشفشانی- رسوبی فراهم نموده است. در کانسار چاه کلپ، کانه زایی به صورت دور دست و همزمان با رسوبگذاری بروندمها (Exhalites) رخ داده است. فرآیند دیاژنز موجب تبلور و تمرکز کانه ها گردیده و سپس دگرگونی ناحیه ای تمرکز بیشتر کانه ها را موجب گردیده است.

نمايه‌ها : مس