نويسنده : عباسي‌نيازآبادي،حسين؛ فتوحي‌راد، غلامرضا؛حاج‌عليلو، بهزاد
مرجع : چكيده مقالات بيست و هفتمين گردهمايي علوم زمين و سيزدهمين انجمن زمين شناسي ايران
سال انتشار : 1388

چکيده :

مجموعه ولکانیکی شمال خور با وسعت مطالعاتی تقریبی 7 کیلومترمربع، در فاصله 90 کیلومتری شمال‌غرب شهرستان بیرجند واقع شده است. از نظر تقسیم‌بندی‌های زمین ساختی- رسوبی، منطقه مورد مطالعه در بلوک لوت و در نقشه 1:100000 سارغنج واقع شده است. از ویژگی‌های بارز این زون، فعالیت ماگمایی گسترده آن در ترشیری است که آغاز آن در ائوسن (معادل سازند کرج) و نقطه اوج آن همراه با چین‌خوردگی و شکستگی‌های واحدهای آتشفشانی و آذرآواری در الیگوسن، و جایگیری یک سری از توده‌های نفوذی نیمه‌عمیق در این منطقه است که آثار آن بیشتر به صورت دایک‌هایی هویدا شده است. سری ماگمایی سنگ‌های ولکانیکی از کالکوآلکالن پرپتاسیم تا تولوئیتی متغیر است و شامل آندزیت بازالت، آندزیت و تراکی‌آندزیت، لاتیت، داسیت تا ریوداسیت، توف و برش‌های ولکانیکی است.
?? کانی‌سازی مس و آهن به شکل رگه- رگچه‌ای و پرکننده فضای خالی در داخل توف‌ها و آندزیت‌ها تشکیل شده است. نمونه‌های دوبرصیقل برای میکروترمومتری میانبارهای سیال از رگه‌های کوارتز همزمان با کانی‌سازی انتخاب شد. میانبارهای سیال مطالعه شده دارای اشکال مختلفی از قبیل سوزنی، منفی بلور کوارتز، ستاره‌ای، مثلثی و نامنظم هستند که از درجه پرشدگی بالایی برخوردار بوده و تنها دارای دو فاز گاز و مایع می‌باشند و در آن‌ها فاز دختر وجود ندارد. بعلاوه وجود اشکال باریک‌شدگی، کشیدگی و سوزنی در میانبارها نشان‌دهنده تکتونیک فعال در منطقه است. مطالعات میکروترمومتری میانبارهای سیال به همراه شواهد چینه‌شناسی و پترولوژی، شوری 10 درصد وزنی معادل نمک طعام، فشار 50 مگاپاسکال و دمای 220- 200 درجه سانتی‌گراد را برای این کانی‌سازی به دست داد و در نهایت ژنز آن را از نوع هیدروترمال و درجه حرارت متوسط تعیین کرد.

نمايه‌ها : ميكروترمومتري، آهن، مس