نويسنده : منظمي باقر زاده، رضا؛ مير نژاد، حسن؛ اشبك، پونه
مرجع : نخستين همايش انجمن زمين شناسي اقتصادي ايران
سال انتشار : 1389

چکيده :

ليستونيت ها عمدتا" در زون هاي افيوليت- آميزه رنگين- فليش و در مجاورت بلافصل سنگهاي اولترامافيك و
مافيك دگرسان شده توسط محلولهاي گرمابي، تشكيل شد هاند. در شرق ايران گستردگي رخنمونهاي ليستونيتي قابل توجه است و به طور مفصل در منطقه هنگران (جنوب مختاران) اين مجموعه سنگها مورد مطالعه قرار گرفته است.ليستونيت هاي منطقه مورد مطالعه به لحاظ سنگ شناسي به سه دسته اصلي تقسيم مي شود :1تيپ كربناتي 2: تيپ كربناتي- سيليسي و 3: تيپ سيليسي برشي همراه با سولفيد ± اكسيد- هيدروكسيدهاي آهن. مقدار طلا در اين نوع سنگها پايين است و بالاترين مقدار آن در ليستوني تهاي تيپ سيليسي برشي همراه با سولفيد و اكسيدهاي آهن مشاهده شده است. حداكثر اندازه دانه هاي طلا در ليستونيت هاي سيليسي برشي سولفيددار به 100 ميكرون مي رسد و غالبا" همراه با سولفيدها و بالاخص با پيريت همراه است(منظمي باقرزاده، 1386).
آناليز نقطه اي)الكترون ميكروپروب) كانيها نشان مي دهد كه سولفيدهاي موجود عمدتا" پيريت، ماركاسيت، براوويت و كالكوپيريت هستند و غالب پيريت ها به ماركاسيت دگرسان شده اند. كربنات هاي غالب، دولوميت و منيزيت مي باشد. قديمي ترين كانيهاي به وجود آمده در ليستونيت كربناتي- سيليسي و كربناتي اين منطقه، كربنات ها (عمدتا" دولوميت و منيزيت) و سولفيدها (غالبا" پيريت) مي باشد. كوارتز اغلب به صورت رگچه هاي سيليسي مشاهده مي شود و همراه با كاني هاي ثانويه حاصل از دگرساني كربنات ها و سولفيدها، جزء فازهاي تأخيري كاني سازي محسوب مي گردند. وجود كاني شاخص براوويت با زونينگ آشكار كه در اثر تغييرات متناوب نيكل حاصل شده است در ليستونيتهاي منطقه حاكي از تغييرات فيزيكوشيميايي متناوب در سيال گرمابي است. مطالعه ايزوتوپ هاي پايدار كربن و اكسيژن در ليستونيت هاي هنگران نشان مي دهد كه احتمالا" كربنات هاي اوليه، منشأ عميق اقيانوسي داشته كه پس از تشكيل مجموعه هاي افيوليتي در سطح قرار گرفته و تحت تأثير سيالات گرمابي، كانيهاي كربناتي در سنگ ميزبان سرپانتينيتي و يا ليستونيتي جايگزين شده اند. بر اساس شواهد حاصل از مطالعه ايزوتوپ گوگرد كاني هاي سولفيدي چنين ب هنظر مي رسد كه خاستگاه فلزات پايه و گرانبها همچون طلا، نقره، مس، جيوه، آرسنيك، توده هاي نفوذي جوان موجود در منطقه مي باشد. با اين تفاسير مي توان منشأ طلا و عناصر همراه را به سنگهاي گرانيتي واقع در جنوب منطقه نسبت داد. انتقال طلا غالبا" با كمپلكس- H2S در محيط احيايي سيال? گرمابي صورت گرفته است. نتايج حاصل از مطالعه سيالات درگير در ليستونيت هاي هنگران نشان مي دهد كه محيط سيال گرمابي مؤثر بر سنگ ميزبان عمدتا" قليايي با شوري پايين و pH متغير بوده و درجه حرارت سيال را حداكثر 140 ºc نشان مي دهد.

نمايه‌ها : لیستونیت