نويسنده : نظري ، حميد
مرجع : فصلنامه علمي علوم زمين شماره 30 _ 29
سال انتشار : 1377

چکيده :
كمربند ساختارى خاور ايران كوهزاد درون قاره اى با روند تقريبى شمالى- جنوبى است. قديمى ترين سنگها در اين بلوك مربوط، به قبل از سنومانين مى باشند. شواهد چينه شناختى و سنگ شناختى نشانگر آغاز حركات كششى بين قطعات قاره اى ايران و افغانستان در كرتاسه آغازين است. اين نيروهاي كششى موجب تشكيل حوضه اى رسوبي خاور ايران و سبب ظهور افيوليت ها دراين ناحيه گردد.
حوضه رسوبي ياد شده در كرتاسه پاياني بسته شده و حوضه هاى پيش بوم (Foreland) در تمامى درازناى سنوزوئيك بر منطقه حاكم مي شوند.
در مورد چگونگى تكامل ساختارى در اين منطقه نظرهاى گوناگونى ابراز شده است ولى با توجه به ساختار ناحيه مورد بررسى و ارتباط آن با ديگر بخشهاى بلوك لوت شايد بتوان مدل ساختارى گسله قلعه سرخ- نوزاد را كه خود يكي از شاخصهاى منشعب از گسله اصلى نه (Neh) است را به عنوان يكى از عوامل، جهت چگونگى تشكيل و جاگيرى سنگهاى دگرگون ناحيه و ظهور افيوليتها دانست. قطعه گسله قلعه سرخ- نوزاد در خاور محور نقشه 100000: 1 سربيشه، گسله اى است راستالغز با جابجايى راستگر در شاخه اصلى و در برخى جاها چپگرد در شاخه هاى فرعى خود. تكوين ساختاري اين قطعه گسله در قالب سيستم Riedel و گل ساختهاى مثبت و منفى د ربخشهاى تراكمى و كششى است.
تمركز تنش در محل تلاقى قطعات مختلف و پايانه اينگونه گسله ها و رهايى اين تنشها از عوامل بارز زمين لرزه هاى اخير است.