نويسنده : كريم پور،محمد حسن؛ملك زاده شفارودي،آزاده؛حيدريان شهري،محمدرضا
مرجع : يازدهمين همايش انجمن زمين شناسي ايران - مشهد ،‌دانشگاه فردوسي
سال انتشار : 1386

چکيده :

محدوده اكتشافي طلاي هيرد در 160 كيلومتري جنوب بيرجند (شرق ايران) واقع شده است. زمين شناسي منطقه شامل سنگهاي رسوبي ژوراسيك، كرتاسه و پالئوسن و سنگهاي آتشفشاني با تركيب آندزيت- داسيت به سن ائوسن است. توده هاي گرانيتوئيدي اسيدي- حدواسط نوع I و S در حد گابرو، ديوريت، مونزونيت تا گرانيت با سن اليگو- ميوسن در اين مجموعه نفوذ نموده اند. آلتراسيون هاي سطحي منطقه عبارتنداز:
1- زون پروپليتيك ± سيليسي ± سريسيتي، 2- زون تورمالين- سرسيت، 3- زون تورمالين- كلريت و 4- زون كوارتز- تورمالين- سرسيت. آلتراسيون در عمق به صورت زون كوارتز- تورمالين ± سرسيت ± كربنات ± كلريت است.
انواع مختلف كاني سازي شامل استوك ورك، رگه اي، جانشيني و اسكارن در منطقه مشاهده مي شود. كانيهاي اوليه شامل آرسنوپيريت ± پيريت ± پيروتيت ± كالكوپيريت ± اسفالريت ± گالن + تورمالين+ كوارتز ± سرسيت ± كلسيت ± كلريت است. انواع رگچه در هيرد وجود دارد كه شامل موارد زير است:
1) رگچه هاي تورمالين دار؛ 2) كوارتز- كلسيت؛ 3) سولفيدي؛ 4) رگچه هاي كوارتز؛ و 5) رگچه هاي كوارتز + سولفيد.
بررسي نتايج ژئوشيميايي تحت الارضي مناطق اكتشافي (1) و (3) نشان مي دهد كه مقدار طلا در منطقه بين ppb 400-5200، آرسنيك بين ppm 100- 10000، نقره تا حداكثر ppm125، مس بين ppm 60-800، سرب بين ppm 70- 20600، روي تا حداكثر ppm 24000، آنتيموان بين ppm 30- 200 و قلع بين ppm 30- 580 متغير است. بيشترين مقادير عناصر طلا و قلع در شرق منطقه اكتشافي (1) مشاهده مي شود.
مطالعات دماسنجي نشان مي دهد كه تمام انكلوزيونهاي اوليه در همه رگچه ها از نوع دوفازي غني از مايع و با سايز بزرگ تا خيلي بزرگ هستند. دماي همگن شدن در كوارتز همراه با تورمالين و كوارتز همراه با سولفيد بيش از C °500، كوارتزهاي همراه با سولفيد و تورمالين C °325- 363 و كوارتزهاي همراه با آرسنوپيريت بين C °151- 247 بوده است.
كاني سازي استوك ورك در نزديك و يا درون گرانيتهاي نوع احيايي (نوع S) وجود دارد. بر اساس پاراژنز كانيها (آرسنوپيريت و پيروتيت)، كاني سازي استوك ورك و دماي بالاي محلول كانه ساز، منطقه اكتشافي هيرد يك سيستم طلاي مرتبط با توده هاي نفوذي (Intrusion-related gold system) است. علاوه بر طلا اين منطقه براي قلع نيز پتانسيل دارد.

نمايه‌ها : طلا، آلتراسيون