نويسنده : مظاهري ، سيد احمد
مرجع : مجموعه مقالات چهارمين همايش انجمن زمين شناسان ايران
سال انتشار : 1379

چکيده :
مطالعه ايزوتوپ هاى پايدار H, C, O بر روى اسکارن ها و سنگ هاى گرانيتوييدى ناحيه سنگان نشان مى دهد که گرانيت هاى حاشيه اى، غناى قابل توجهى از نظر O دارند. اين افزايش در ارتباط با تبادل ايزوتوپى بين پلوتون و سنگ هاى اطراف است. بر اساس محاسبات و با استفاده از ضريب تفکيک مى توان گفت که کانى هاى اوليه اسکارن (گارنت و کلينو پيروکسن) با سيال هاى ماگمايى در تعادل ايزوتوپى بوده اند. اين را مى توان در مورد کانى هاى غير سيليکات مانند کلسيت نيز به کار برد.
ميزان بالاى 18O در بعضى از گارنت هاى موجود در اسکارن، احتمالاٌ نتيجه تبادل ايزوتوپى با سيال هاى غنى از 18O بوده است، که احتمالاٌ در اثر واکنش هاى کربن دهى به وجود آمده اند. با استفاده از داده هاى ايزوتوپى اکسيژن مشخص شده است که ميزان XCO2 سيال هاى اسکارن ساز بين 0/08- 0/03 در گارنت اسکارن ها تا 0/15_0/1 در گارنت_ پيروکسن اسکارن ها تغيير مى کند. اين برآورد ها، همراه با کميابى فاز Co2 سيال هاى درگير، اين فرضيه وجود را که در سيال هاى اسکارن ساز X H2O>>X CO2 بوده است، تاييد مى شود. کلسيت هاى موجود در اسکارن ها، در مقايسه با سنگ هاى رسوبى معمولى کربناتى، کاهش قابل توجهى، هم در ميران 18O و هم در 13C نشان مى دهند. اين کاهش ايزوتوپى ناشى از انجام واکنش ايزوتوپى بين سيال و سنگ هاى اطراف است. تشکيل مگنتيت در نهشته هاى سنگان، بر اساس دماسنجى ايزوتوپ هاى زون کلسيت_ مگنتيت 430 درجه سانتيگراد پيشنهاد مى شود.
داده هاى محدود ايزوتوپ هيدروژن آمفيبول هاى موجود در اسکارن هاى سنگان، تغيير ترکيب سيال هاى اسکارن ساز را نسبت به زمان نشان مى دهد. آمفيبول هاى Al دار پسرونده ممکن است از سيال هايى به وجود آمده باشند که اساساٌ مشخصات ايزوتوپى ماگمايى را نشان مى دهند. در صورتى که آمفيبول هاى کم Al، در مراحل تاخيرى پسروندگى، از سيال هايى که عمدتاٌ مشخصات جوى دارند، حاصل شده اند.
نمايه‌ها : ايزوتوپ، اسكارن، گرانيتوئيد