نويسنده : محبوبي، اسدا...؛ موسوي حرمي، سيدرضا؛ نجفي، مهدي؛ منصوري دانشور، پرويز
مرجع : فصلنامه علمي علوم زمين،شماره58
سال انتشار : 1385

چکيده :
حوضه رسوبى كپه داغ در شمال خاورى ايران، به صورت يك حوضه درون قاره اى تشكيل شده و رسوبگذارى نسبتا" پيوسته اى از ژوراسيك تا ميوسن در آن انجام شده است. مطالعه سنگ نگارى سنگهاى آهكى سازند كلات (ماستريشتين بالايى) در سه برش چينه شناسى (دهانه ورودى ناوديس كلات، روستاى خشت و تنگ چهچهه) منجر به شناسايى 16 رخساره سنگى شده است. اين رخساره ها در يك رمپ كربناتى در محيطهاى لاگونى محصور، سدهاى لاگونى، لاگونهاى نيمه محصور، پشته هاى سدى و درياى باز تشكيل شده اند. تحليل رخساره هاى سنگى نشان داده است كه بيشترين حد پيشروى در ناحيه تنگ چهچهه (برش 3) انجام گرفته است.
تحليل چينه نگارى سكانسى نشان مى دهد كه اين سازند در برشهاى1 و 2 از دو سكانس رسوبى و در برش3، از سه سكانس رسوبى تشكيل شده است. در تمام برشها، مرز زيرين سازند كلات با سازند نيزار (لايه ديرينه خاك) و مرز 1 بالايى با سازند پسته ليق (رسوبات قاره اى) از نوع 1 است، در صورتى كه مرزهاى سكانسى درون سازند كلات، از نوع 2 مى باشد. مقايسه منحنى سطح آب دريا در ماستريشتين پسين با منحنى جهانى نشان مى دهد كه مرزهاى سكانسى نوع 1 با يكديگر قابل انطباق است. اما برخى اختلافها احتمالا" در ارتباط با شرايط زمين ساختى حوضه كپه داغ بوده كه در اثرفرو نشينى در امتداد گسلهاى طولى شمال خاور_ جنوب باختر (عمدتا" در برشهاى 1 و 2) و بار رسوبى ايحاد شده است. بازسازى جغرافياى ديرينه منطقه مورد مطالعه در زمان ماستريشتين پسين نيز نشان مى دهد كه سنگهاى رسوبى سازند كلات در طى مرحله پيشروي و پسروى تشكيل شده است، اين اطلاعات مى تواند در درك بهتر جغرافياى ديرينه ماستريشتين كل حوضه در شمال خاور ايران كمك كند.
نمايه‌ها : تغييرات سطح آب دريا، چینه شناسی