نويسنده : جوانمرد، فخرالسادات ؛ خطیب، محمد مهدي
مرجع : چهارمين همايش ملي زمين شناسي دانشگاه پيام نور
سال انتشار : 1389

چکيده :

پهنه گسلی نوزاد - پرنگ در بخش شرقی ایران داراي دو روند مشخص شمال غرب – جنوب شرق و شمال – جنوب می باشد. مکانیسم گسلش در راستاي روند شمال – جنوب ( پرنگ) امتداد لغز راستگرد و در راستاي شمال غرب – جنوب شرق ( نوزاد) به صورت معکوس با مولفه راستالغز راستگرد می باشد. گسل نوزاد در 50 کیلومتري شرق بیرجند و در طول دامنه کوه مومن آباد موازي امتداد مرز کوه- دشت قرار دارد. این گسل در سال 1493 میلادي یک فعالیت داشته که موجب ویرانی بسیار شده و تقریبا�3 کیلومتر گسیختگی سطحی به وجود آورده است. از آن زمان به بعد فعالیتی نداشته که تجمع کرنش پلاستیک وقوع زمین لرزه مهیبی را در آینده محتمل می سازد. گسل رورانده نوزاد در انتهاي شرقی به گسل امتدادلغز راستگرد شمالی – جنوبی پرنگ متصل می شود. انتهاي شمالی گسل پرنگ به صورت خمیده به سمت شرق می چرخد و در داخل کوههاي مومن آباد پایان می یابد. فعالیت گسل پرنگ باعث حرکت دیواره غربی آن به سمت شمال شده که به گسل نوزاد تنش فشاري وارد نموده و باعث تحریک و برانگیخته شدن این گسل می شود. حرکت لرزه اي بر روي گسل پرنگ میتواند باعث رخداد زمین لرزه بر روي گسل نوزاد نیز شود. بنابر این دو گسل پرنگ و نوزاد می توانند به عنوان گسلهاي وابسته معرفی شوند که فعالیت گسل پرنگ باعث فعالیت گسل نوزاد خواهد شد. در این حالت گسل نوزاد سمپاتیک گسل پرنگ بوده و به تبعیت از آن حرکت می کند . از این جهت بررسی خطر زمین لرزه و تاثیر گسل بر گسلهاي مجاور خود حائز اهمیت است، تا پس از رویداد یک زمین لرزه در نتیجه فعالیت یک گسل تدابیر لازم جهت شناسایی مناطق خطر بعدي انجام گیرد و در نهایت مردم در مکانهاي امن اسکان پیدا کنند تا از افزایش تلفات جانی جلوگیري به عمل آید.

نمايه‌ها : گسل