نويسنده : کهنسال، رضا؛ ذوالفقارى، صديقه؛ قهرايى پور، مهرداد
مرجع : فصلنامه علوم زمين، شماره 76
سال انتشار : 1389

چکيده :

اين منطقه بخش کوچکى از ناحيه ساختارى سبزوار است که در بين استان‌هاى سمنان و خراسان رضوى جاى دارد. در اين ناحيه سن کهن‌ترين سنگ‌هاى رسوبى،� ژوراسيک ميانى است و همراه با آنها افق‌هايى از گدازه‌هاى ريوليتى -� ريوداسيتى با گرايش کلسيمى-� قليايى وجود دارند. پيدايش نخستين گدازه‌هاى بازالتى با گرايش قليايى همراه با دايک‌هاى ديابازيک در کنار افق‌هايى از سنگ‌آهک‌هاى کرتاسه پايين بوده است. از طرفى، حجم بسيار زيادى ازگدازه‌ها و دايک‌هاى اسيدى با ترکيب ريوداسيتى- داسيتى، گدازه‌ها و دايک‌هاى ميانه با ترکيب تراکى‌آندزيتى، و دايک‌هاى بازيک با ترکيب بازالتى با گرايش کلسيمى-� قليايى در کنار انبوهى از سنگ‌آهک‌هاى پلاژيک کرم رنگ مايل به صورتى در پايان کرتاسه بالا نمايان شده است. مجموعه سنگ‌هاى ياد شده با رخنمون‌هايى از سنگ‌‎هاى رسوبى پالئوسن پوشيده شده‌اند. بررسى نمودارهاى تغييرات عنصرى هارکر بيانگر تأثير فرايند آلايش ماگمايى در کنار تفريق ماگماى بازيک از گوشته‌اى تهى شده است، که توسط نمودارهاى عنکبوتى تأييد مى‌شود. جايگاه زمين‌ساختى سنگ‌هاى آتشفشانى ژوراسيک ميانى و کرتاسه بالايى بيانگر سنگ‌هاى آتشفشانى کمان آتشفشانى و همزمان با برخوردى است که به ترتيب بر اثر سازوکار جنبش‌هاى زمين‌ساختى سيمرين ميانى و لاراميد ايجاد شده است. با اين حال پيامد فاز کوهزايى اتريشين در منطقه مرى به تشکيل سنگ‌هاى آتشفشانى بازيک کرتاسه پايين با جايگاه درون صفحه قاره‌اى منجر شده است که در نمودارهاى عناصرکمياب نمايان شده است. در گامه‌هاى پايانى کرتاسه و آغاز سنوزوييک جنبش کوه‌زايى لاراميد در چهره يک فاز فشارشى سبب بسته شدن حوضه رسوبى مورد سخن، چين‌خوردگى و خروج آن از آب شده است. تنها در ناحيه مرى نبود بخش‌هاى نفوذى مربوط به يک پيکره افيوليتى بالغ، وجود سنگ‌هاى آتشفشانى و رسوبى در بالاترين بخش‌هاى اين پيکره، و از طرف ديگر حضور گسل‌هاى فشارى و راستالغز با سازوکارهاى مهم و همسان با گسل درونه نشانگر زمين‌درزهاى کهن و بسته شدن زود هنگام اين بخش از ناوه درونه – کاشمر و تشکيل آميزه رنگين در اين ناحيه� بوده است.

نمايه‌ها : سنگهاي ماگمايي