نويسنده : نصير آبادي ، محمد؛معين وزيري ، حسين
مرجع : چکيده مقالات بيست و دومين گرد همايي علوم زمين
سال انتشار : 1382

چکيده :
در بين سبزوار و سلطان‌آباد (شمال خراسان) سفره‌هاي افيوليتي بهمراه گدازه‌هاي اسپيليتي و رسوبات اقيانوسي (سنگهاي آهكي راديولاريت) به سن كرتاسه بالايي (87ميليون سال) بصورت نواري تقريبا شرقي _غربي رخنمون يافته است. اين مجموعه در جنوب بر روي رسوبات ترسير پاياني_كواترنر رانده شده و در شمال غالبا توسط اين سنگها پوشيده شده است.در حاشيه شمالي سفره افيوليتي و رسوبات همراه آن، يك پي دگرگوني به درازاي23و به پهناي2تا4كيلومتر با روند تقريبا شرقي-غربي بيرونزده شده و چند توده گرانوديوريتي، توناليتي و گابروئي و تعدادي دايك بازالتي در داخل آن ديده مي شود. بخش دگرگوني شامل اسليت، ميكاشيست، كالك شيست، شيست آبي، شيست سبز و آمفيبوليت است. تركيب شيميائي آمفيبوليتها غالبا بازالت تحولي، توله‌ايتي و ندرتاً كالكوآلكالن است. سنگهاي دگرگونه (غير از توده هاي نفوذي) حداقل دو فاز دگرگوني، اولي ديناموترمال (توام با تغييرشكلهاي شديد) و دومي استاتيك (بدون تغيير ساختار) ديده اند در حاليكه توده‌هاي نفوذي فقط متحمل مرحله دوم دگرگوني شده اند. شرايط دگرگوني در مرحله اول فشار نسبتا بالا_ دماي پائين (فاسيس شيست آبي تحتاني) و در مرحله دوم فشار يكنواخت و دماي نسبتا بالا، اماهمراه با متاسوماتيسم بوده است. پاراژنزآلبيت+اپيدوت+آكتينوت+موسكويت متعلق به مرحله دوم دگرگوني، در تمام سنگها (شيست،آمفيبوليت،گابرو و گرانيتوئيد)مشاهده مي گردد. سن راديومتري مرحله آخر دگرگوني تقريبا 52تا54ميليون سال بدست آمده است. با توجه به تركيب پروتوليت متابازيتها، بنظر مي رسد كه اين سنگها به يك سري جزاير قوسي تعلق داشته باشند كه در زمان برخورد ايران مركزي با بلوك توران (احتمالا در كرتاسه بالائي) متحمل دگرگوني ديناموترمال شده و سپس در نتيجه فرارانش پوسته اقيانوسي يك حوضه پشت قوس (از شمال به جنوب) در ائوسن مياني متحمل دگرگوني فشار يكنواخت_ دماي نسبتاً بالا شده است.
نمايه‌ها : دگرگوني