نويسنده : قويدل ، سيوكي ، محمد
مرجع : فشرده مقالات دومين همايش انجمن زمين شناسي ايران
سال انتشار : 1377

چکيده :

ناحيه مورد مطالعه در فاصله 42 کيلومترى جنوب بجنورد در محل گردنه پلميس در مسير جاده بجنورد به اسفراين قرار دارد. در اين ناحيه رسوبات پالئوزوئيک بالغ بر 2000 ضخامت داشته و از پايين به بالا به سازندهاى ميلا،لشگرک،قلى،نيور،پادهاو خوش ييلاق تقسيم شده است. اين ناحيه در سال 1375 و 1376 بوسيله مولف بازديد و از سازندهاى نيور،پادهاو خوش ييلاق اندازه گيرى و نمونه بردارى شد.ضخامت سازند نيور در اين ناحيه 927 متر ، سازند پادها 112متر و سازند خوش ييلاق 97 متر اندازه گيرى شد. روى هم رفته 600 نمونه از سازند هاى نيور ، پادها و خوش ييلاق تهيه گرديد. اين نمونه ها در آزمايشگاه پالينولوژى اکتشاف وزارت نفت تجزيه شيميايى و ميکروفسيل هاى آن مورد مطالعه قرار گرفت. در اين مطالعه 60 گونه اکريتاش، 10 گونه ميوسپور و 20 گونه کيتينوزوآ شناسايى گرديد که از پايين به بالا به 6 بيوزون عمده به شرح زير قابل تقسيم مى باشد:
بيوزون I: اين بيوزون با گونه هاى اکريتاش:
Diexallophasis denticulata, Eupoikilofusa striafera,visbysphaera pirifera, Multiplicispharidium arbusculum, Tunisphaeriumparvum, Leiosphaeridia laevigata, Veryhachium polyaster, Leiofusa elenae, Heloshaeridum clavispinulosum, Leiofusa bispinosoides, Ammonidium Johnsim, Ammonidium listeri, Dixeallophasis denticulata
و Eupoklofusa مشخص مى شود.
همراه با گونه هاى اکريتاش فوق الذکر گونه هاى کيتينوزوآ از جمله:
Ancyrochitina ancyrea Spininachitina fragilis
Ancyrochitina laeviensis و Ancyrochitina sp وجود دارد. ضخامت رسوبات دربرگيرنده اين بيوزون 118 متر بوده و برمبناى گونه هاى پالينومورف سن اين ضخامت لاندورين زيرين (Rhudanian) مى باشد.
بيوزون II: اين بيوزون با گونه هاى اکريتاش:
Dactylofusa estillis, Visbysphaera microphinosa, Visbysphaera oligofurcata, Multiplicisphaeridium neaghae, Visbysphaerameson, Tunispharium tentaculfrerum Tunisphaeridium caudatum
مشخص مى شود. در اين بيوزون نيز گونه هاى شاخص کيتينوزوآ از جمله:
Ancyrochitina ramosaspina, Ancyrochitina convex, plectochitina nodifera
وجود دارد. ضخامت رسوبات دربرگيرنده اين بيوزون 124 متر است که بر مبناى گونه هاى کيتينوزوآ و اکريتاش سن اين ضخامت از رسوبات سيلورين، لاندورين ميانى (aeronian) پيشنهاد مى شود.
بيوزون III: با ظهور و از بين رفتن گونه هاى اکريتاش:
Domasia limaciforme, Dictyotidium perlucidum, Domasia quadirspinosa, Domasia elongata, solipidium granuliferum, Tylotopalla robustispinosa
مشخص مى شود. اکريتاش اين بيوزون با گونه هاى کيتينوزوآ
Plectochitina saharica, Sphaerochitina sp., plectochitina paraguayensis, Ancyrochitina bifurcataspina
همراه است. ضخامت اين بيوزون 110 متر است که برمبناى ارزش چينه شناسى گونه هاى کيتينوزوآ و اکريتاش سن لاندورين بالايى (Early Tylichian) دارد.
بيوزون IV: اين بيوزون در ضخامت 28 ظاهر و از بين مى رود و با گونه هاى اکريتاش
Dilatisphaera dameryenis, Dactylofusa maranhenis, Geron guerillerus
مشخص مى شود. در اين بيوزون نيز گونه هاى کيتينوزوآى بيوزون III گسترش دارند. برمبناى ارزش چينه شناسى گونه هاى اکريتاش و کيتينوزوآهاى اين بيوزون، سن لاندروين بالايى براى اين ضخامت از رسوبات نبور ييشنهاد مى شود.
بيوزون V: اين بيوزون در ضخامت 540 متر از رسوبات نيور اکريتاش و کيتينوزوآ وجود ندارد و ميکروفسيلهاى آن را فقط گونه هاى ميوسپور
tetrahedraletes medinensis, Retusotriletes goensis, Laevolancis divellomedia, Hispanaediscus verucatus, Retusotriletes warringtonii, Ambitisporites dilutus
شامل مى شود. بر مبناى ارزش چينه شناسى ميوسپورهاى مذکور اين ضخامت از رسوبات سيلورين به زمان سيلورين ميانى (Wenlockian) ارتباط دارد و انتساب آن به سازند پادها هم در کوه قلى و هم در گردنه پلميس صحيح نمى باشد.
بيوزون VI: اين بيوزون با ظهور و از بين رفتن گونه هاى آکريتاش
Chomotriletes bischoensis, Chomotriletes vedugensis, Deltotosoma intonsum, Gorgonisphaerium discissum, Saharidia lusca, papulogabata annualata, Tornacia sarjeantii, Stellinium comptum, Stellinium octoaster
مشخص مى شود که در سازندهاى پادها و خوش ييلاق گسترش دارند. گونه هاى آکريتاش اين بيوزون زمان دونين بالايى (فراسنين) را براى سازندهاى پادها و خوش ييلاق در اين ناحيه پيشنهاد مى کنند. بدين ترتيب يک نبود چينه شناسى نسبتاٌ بزرگ بين سازند پادها و رسوبات سيلورين در ناحيه وجود دارد که اين نبود چينه شناسى سيلورين فوقانى و دونين زيرين و ميانى را در برمى گيرد.

نمايه‌ها : پالینواستراتیگرافی