نويسنده : قرباني، محمدعلى؛ محجل، محمد؛ پورکرمانى، محسن؛ عليمحمدى، معصومه؛ خيرالهى، حسن
مرجع : فصلنامه علوم زمين، شماره 72، صفحه:121-126
سال انتشار : 1388

چکيده :

ناحيه معدنى هيرد در خاور خرد قاره ايران مرکزى و حاشيه خاورى پهنه لوت و در منتهى‌اليه باخترى پهنه زمين‌درز سيستان واقع شده است. بخش شمالى پهنه زمين‌درز سيستان با راستاى شمال‌باختر ـ جنوب‌خاور با پيچيدگى‌هاى ساختارى زياد، محل تشکيل چند کانسار معدنى مهم بوده و از اين لحاظ مطالعه آن از اهميت چشمگيرى برخوردار است. در اين مقاله، به مطالعه و تفسير داده‌هاى مغناطيس‌هوايى و ماهواره‌اى موجود در کنار مشاهدات صحرايى براى بررسى ساختارهاى سطحى و زيرسطحى و ارتباط آنها با عارضه‌هاى ساختارى عمده و تأثيرگذار در ناحيه (مانند پهنه زمين‌درز سيستان)، پرداخته شده است. علاوه بر اين پيوستگى واحدهاى زمين‌شناسى و ساختارى با سن ائوسن و جوان‌تر که در بخش‌هايى توسط سنگ‌پوشى مرکب از نهشته‌هاى آبرفتى و خاک پوشيده شده است نيز مورد تحقيق قرار گرفته است. در مرحله پردازش داده‌هاى مغناطيس‌هوايى، فيلترهاى برگردان به قطب و مشتق قائم اول اعمال شده است. براى پردازش داده‌هاى سنجنده ASTER و بارزسازى شکستگى‌ها نيز از فيلترهاى بالاگذر بارزکننده لبه استفاده شده است. تفسير داده‌هاى مغناطيس‌هوايى گوياى وجود دو روند ساختارى اصلى شمال ـ جنوب و شمال‌باختر ـ جنوب‌خاور در منطقه مى‌باشد که اين روندها از جهت‌گيرى بخش شمالى پهنه زمين‌درز سيستان پيروى مى‌نمايند. جالب توجه وجود رگه‌هاى کانه‌دار و پهنه‌هاى برشى ـ گسلى کانه‌دار و دگرسان شده در همين روندها و در محدوده همين شکستگى‌ها است. علاوه بر اين، محل تراکم و نيز تلاقى شکستگى‌ها با محل کانى‌سازى‌ها انطباق خوبى نشان‌ مى‌دهد. از ديگر نتايج مطالعه داده‌هاى مغناطيس‌هوايى، بايد به وجود يک ناهنجارى مغناطيسى حلقوى در خاور محدوده اشاره نمود که در بخش‌هاى باخترى اين ناهنجارى به شدت متأثر از ساختارهايى با روند NNW شده و رخداد کانى‌سازى به صورت رگه‌هاى سيليسى طلادار و نيز کانى‌سازى در پهنه‌هاى بُرشى گسل‌ها، در همين محدوده به وقوع پيوسته است. تفسير داده‌هاى ماهواره‌اى در کنار مشاهدات و اندازه‌گيرى‌هاى صحرايى به عمل آمده از شکستگى‌ها و گسل‌هاى سطحى، علاوه بر تأييد و انطباق نسبى با دو روند ساختارى مذکور، دلالت بر وجود سومين روند ساختارى مهم شمال‌خاور ـ جنوب‌باختر در منطقه دارد که اين روند اثر بسيار ضعيفى در نقشه مغناطيس‌هوايى از خود بر جاى گذاشته است.

نمايه‌ها : طلا