نويسنده : عبدالعظيم حقي پور
مرجع : بيست و پنجمين گردهمايي علوم زمين
سال انتشار : 1385

چکيده :
نقشه زمين ساختار وكينماتيك يا سينماتيك (Kinematics/Cinematique) دنيا بعنوان هديه اي به سال بين المللي زمين (UN-Internatinal Year of Planet Earth/IYPE,2008) و بهينه سازي علوم مربوط در سطوح علمي و اجتماعي توسط معاونت كميسيون جهاني نقشه هاي علوم زمين (CGMW) و رياست خاورميانه اي آن، با همكاري سازمان زمين شناسي كشور تهيه گرديده، نتايج آن بوسيله كميسيون بين المللي فوق الذكر با همكاري سازمان يونسكو (UNESCO) بصورت رقومي منتشر و هم از طريق Web در اختيار عموم قرار مي گيرد.
اصولاً جريانهاي حرارتي حاصل از فعاليت هاي فيزيكو- شيميايي درون زمين، منشأ نيروهاي ژئوديناميكي موثر بر تغييرات ليتوسفر با پوسته هاي قاره اي و اقيانوسي سطحي تر آن، در چهارچوب تكتونيك صفحه اي دنيا و هم جابجايي كنوني يا جنبش هاي نئوتكتونيكي مربوط تحت عنوان كينماتيك بوده، همه مبناي پديده هاي طبيعي و هم اساس منابع زمين است، كه البته هركدام منطبق بر موقعيت مكاني، با توان و ويژگي هاي خود و در مرحله زماني با سرعت يا شدت همخوان مي باشد.
مزيد بر تمام پديده هاي طبيعي گذشته زمين كه از بدو تشكيل اثرات آن در ساختار مربوط بطور طبيعي ثبت و يا منابع آن برجا مانده و اندكي از آن مربوط به محدوده زماني حدود 4650 ميليون سال گذشته شناخته شده، اگر از يك طرف به چهارچوب كنونى صفحات قاره اى و اقيانوسى و حد آنها در گسترى جهانى (و هم تا اندازه اى در بعد زمانى و ستبراى عمقى، با ويژگي هاى فيريكو- شيميايى و ساختارى) و به ويژه كينماتيك مربوط با سرعت و روند جابجايى نسبي آنها براى زمان حال توجه شود، و از طرف ديگر تمام منابع و هم پديده هاى طبيعى دنيا مثل آتشفشان و زلزله با پى آمدهايى از آن مثل سونامى، بر محل مربوط ترسيم شود، طبيعتاً به انطباق محل و همخوانى از نظر ويژگيهاى كلى اين پديده ها در چهارچوب زمين ساختار و كينماتيك� پى برده خواهد شد. متعاقب ارائه نقشه زلزله شناسى دنيا حاوى داده هاى مربوط به 5 هزار سال گذشته، در كنگره بين المللى زمين شناسى سال 2000 ميلادى ريو، و انتشار يا پخش بيش از بيست هزار نسخه اى از آن در دنيا و در مدت زمانى كوتاه (تهيه شده توسط معاونت� CGMWباهمكارى سازمان زمين شناسى كشور، و انتشار آن در دو مقياس توسط CGMW&UNESCO ، در سال 2001 ميلادى)، پيشنهاد تهيه نقشه كينماتيك دنيا هم در مجامع عمومى كميسيون جهانى نقشه هاى علوم زمين از سال 2002 ميلادي (در يونسكو پاريس و هم طى كنگره بيين المللي زمين شناسى سال 2003 در فلورانس) مطرح، و متعاقباً مطابق قطعنامه هاى مربوط به تصويب رسيد. به ويژه توجه به اهميت اين پروژه علمى متعاقب پديده هايى مثل زلزله هاى مهم و سونامى مربوط به اواخر سال 2003 ميلادى بوده است.
براساس داده هاى مربوط به نقشه كينماتيك، به امكان پديده هائى مثل سونامى براى مناطقى و به ويژه با مثال در مورد سواحل آسياى جنوب خاورى با توجه به موقعيت و زمين ساختار مربوط، حدود سه ماه قبل از آن اتفاق، اشاره رفته است (گزارش مربوط به زلزله در جهان اسلام، كه در 29 سپتامبر سال 2004 ميلادى تهيه و به آكادمى علوم جهان اسلام IAS/ در اردن ارسال گشته است). نقشه كينماتيك دنيا، براى استفاده بعنوان نقشه پايه، مورد درخواست تهيه كنندگان نقشه متالوژنى و منابع معدنى بزرگ و خيلى بزرگ دنيا كه در دست تهيه است (توسطCGMW) نيز بوده،كه به اين منظور براى مسئولين مربوط، به آكادمى علوم زمين چين ارسال گرديده است.
نمايه‌ها : الگوي جنبشي