نويسنده : رحماني، حميد؛پورمعافي، محمد؛ کلاه داني،سعيد
مرجع : چكيده مقالات بيست و هفتمين گردهمايي علوم زمين و سيزدهمين انجمن زمين شناسي ايران
سال انتشار : 1388

چکيده :

کمپلکس پلوتونیک تکنار (برنورد) در شمال خردقارۀ ایران مرکزی و در پنجرۀ فرسایشی تکنار واقع شده است. این سرزمین همیشه یکی از مسأله دارترین وقایع آذرین تاریخ زمین شناسی ایران بوده و نظرات گوناگونی در مورد سرنوشت آن ارائه گردیده است. مجموعه سنگ های این کمپلکس از یک سری ناپیوستۀ گابرو تا گرانیت تشکیل یافته که درون سازند تکنار نفوذ کرده اند. جایگیری این مجموعه طی اپیزودهای چندگانۀ ماگماتیزم کمانی، همراه با فازی از دایک های دلریتی تا میکرودیوریتی تأخیری صورت گرفته است. تکتونیک شدید و حرکات طولانی مدت ناحیه ای خردشدگی و فرسایش شدید کل سنگ های کمپلکس را در پی داشته است. در مراجع ابتدایی به دلیل فرسایش و آلتراسیون شدید، سن این مجموعه پرکامبرین در نظر گرفته شده و به صورت غیرمنطقی با گرانیت های قدیمی سپر عربستان مطابقت داده شده است. اما در تقسیم بندی لیتوتکتونیکی و مطالعات سن سنجی اخیر، این سرزمین به عنوان بخشی از مجموعۀ آذرین شرق ایران معرفی می شود. در مورد سیستم ماگماتیزم نوع حاشیۀ قاره، در شرق ایران مطالعۀ جامعی انجام نشده اما به سبب پترولوژی کالک آلکان و حضور کانسارهای شاخص، در مورد منشأ فرورانشی این مجموعه یک اجماع نظر کلی وجود دارد. در تحقیق پیش رو با گردآوری مجموعه ای از داده های پتروگرافی و ژئوشیمی، تحلیل پترولوژی سری سنگ¬های کمپلکس تکنار بحث شده است. ترسیم دیاگرام¬های شاخص جایگاه تکتنوماگمایی، به طور هماهنگ با نرمالیز عناصر کمیاب و نادرخاکی الگوی شاخص ژئوشیمی گرانیتوئیدهای کمان های قاره ای را برای این مجموعه به اثبات می رساند. ضمن تطبیق ژئوشیمی مجموعه با پارامترهای شاخص ماگماتیزم تیپI، منشا گرانیتوئیدهای این کمپلکس در ارتباط با تشکیل مذاب مادر تفسیر شده است. بنابر روابط تکتنوماگمایی و شواهد پترولوژی می توان کمپلکس تکنار را بخشی از هسته پلوتونیک کمان های ماگمایی شرق ایران در نظر گرفت، که به سبب تکتونیک شدید ناشی از چرخش خردقارۀ ایران مرکزی، در امتداد گسل های بزرگی همچون گسل درونه رخنمون یافته است. همچنین با شناسایی منشأ و محیط تکتونیکی این مجموعه، نسبت به ژنز ذخایر معدنی موجود در این ناحیه و ارتباط آن ها با کانی سازی محیط کمانی، دیدگاه جدیدی قابل ارائه است.

نمايه‌ها : گرانيتوئيد