مهندس نصرالله خادم

مهندس نصرالله خادم در سال  1289 تهران متولد شد ، و پس از دريافت ديپلم از دبيرستان علميه تهران ، در سال 1312 همراه آخرين گروه اعزامي به خارج ، رهسپار فرانسه گرديد . در اواخر سال 1317 پس از گذراندن دوره مهندسي معدن از دانشكده معدن پاريس كه شهرت و اعتبار فراواني در زمينه معدن دارد ، به ايران برگشت .او در تمامي مراحل تحصيلي از شاگردان ممتاز و نمونه بود . پس از انجام خدمات سربازي در خدمات دو لتي به ترتيب در سمت هاي مهندسي معدن زغال سنگ شمشك ، نظارت معادن خصوصي حوضه البرز ، رياست معدن ذغال سنگ شمشك ، بازرس شركت سهامي معادن زغال سنگ ، مدير عامل معادن هرمزگان و قشم ، غضو هئيت مديره و سپس مدير عامل شركت سهامي كل معادن و ذوب فلزات به كار پرداخت .
به موازات اين مشاغل فني و اداري ، آموزش درس زمين شناسي را نيز در دانشكده علوم دانشگاه تهران به عهده گرفت . اكثر كساني كه با فعاليت هاي ايشان كم و بيش آشنا هستند بر اين باورند كه خادم در بنيان گذاري صنعت نوين معدن كاري ايران نقش بسيار ارزشمندي داشته است . كوشش هاي درخشان او در بخش دو لتي ، و راهنمايي هاي مفيد او در تجسس خصوصي معادن در اكتشاف معدن طلاي موته و كشف معدن سرچشمه ( با همكاري زنده ياد مهندس علي انتظام ) و مواردي ديگر از اينگونه ، موجب مي گردد كه در تاريخ معدن كاري جديد ميهن عزيزمان ، نامش جاودان بماند . وي در اواخر سال 1339 پس از تصويب قانون تاسيس سازمان زمين شناسي كشور ، عهده دار تشكيل اين سازمان گرديد و توانست در زماني كوتاه با گزينش و جلب جوانان مستعد دانش آموخته در رشته علوم زمين و همكاري شماري از كارشناسان سازمان ملل متحد ، اين مؤسسه جوان و نو پا را به سطحي شايسته و در خور تحسين ناظران بين المللي برساند و متخصصان كار آمدي در رشته هاي مختلف علوم زمين تربيت نمايد . در كوتاه زماني براي بخش بزرگي از پهنه گستره ايران زمين ، نقشه هاي زمين شناسي با مقياس 00000 1/1 و 0000 25/1 همراه گزارش هاي آنها با كيفيتي بسنده در سطح جهاني ، تهيه و انتشار يافت . در زمينه شناسايي و كشف كانسار هاي معدني اعم از فلزي و غير فلزي ، بررسي هاي دقيق با همكاري واحد هاي ژئو فيزيك زمين و هوايي و ژئو شيمي به عمل آمد و شماري از ذخاير معدني كشور شناسايي و گزارش هاي آنها تهيه و تاثير زير بنايي اين سازمان در اقتصاد كشور نمايان تر گرديد .
بخش زمين شناسي مهندسي سازمان ، با خدمات شايسته و ارزنده خود توانست اهميت سازمان را در امور فني كشور بهتر بشناساند . در بخش مركزي سازمان آزمايشگاه هاي مختلف و مجهزي در رشته علوم زمين مانند : تجزيه سنگهاي معدن و اسپكتروگرافي ، آب شناسي ، كاني شناسي ، ژئو شيمي ، سنگ شناسي، ديرينه شناسي و همچنين كارگاه نيمه صنعتي پر عيار كردن سنگهاي معدني ايجاد شد كه نه تنها پاسخ گوي پژو هش هاي مورد نياز گروههاي صحرايي سازمان مي باشد ، بلكه به معدن كاران بخش خصوصي نيز كمك هاي شايان توجهي مينمايد .
در واحد كار تو گرافي ، تهيه نقشه هاي زمين شناسي با كيفيت بين المللي چاپ و انتشار يافت . كتابخانه سازمان كه در كشور ، بهترين مرجع در زمينه علوم زمين شناسي و معادن ايران است به وجود آمد . موزه اي زيبا ازكاني ها و سنگها ، فسيل ها و نيز نمايشگا هي كوچك و ديدني از ابزار هاي معدن كاري ايران باستان فراهم گرديد . سر انجام در دوراني كوتاه دانسيته هاي پايه اي زمين شناسي سازمان جهان گسترش يافت و مورد توجه محافل جهاني قرار گرفت كه در اوايل سال 1353 در كميسون بين المللي تهيه نقشه هاي زمين شناسي جهان CGMW كه در پاريس تشكيل شد ، با وجود پيشينه چندين ده ساله سازمان هاي زمين شناسي در كشور هاي ديگر منطقه ، تهيه و تلفيق نقشه هاي زمين شناسي خاور ميانه ، به سازمان زمين شناسي ايران واگذار شد .
همكاران و همراهان مهندس نصرالله خادم در طي مدت 14 سال اوليه تاسيس اين مجتمع پژوهشي و فني هرگز فراموش نمي كنند كه بنيان گذاري اين سازمان و راهبري كارشناسان جوان آن ضمن بهره مند شدن كوتاه مدت از متخصصان سازمان ملل ، به عهده اين شخصيت خستگي نا پذير بود كه تا زمان باز نشسته شدن ( مهر ماه 1353) در توسعه و سربلندي آن صادقانه كوشيد و به آن عشق ورزيد . وي به استعداد جوانان ايراني در جهت بسندگي كشور و بي نيازي از بيگانگان سخت باور داشت و تا واپسين دم حيات نيز بر آن پاي فشرد .
آري چنين بود : اين پير فرزانه در راه پرورش سازمان زمين شناسي كشور از هيچ كوششي فرو گذار نكرد و هر رنجي را با شكيبايي به جان خريد و در برابر نا سپاسي و داوري هاي نا بجا با لبخندي پر معنا ، بردبار و خاموش ماند . به اين سروده حافظ بزرگ ايمان داشت و با منش خود ، آنرا به ياد همگان مي آورد .
غبار راه طلب كيميـاي هر روزي است          غلام دولت آن خاك عنبرين بويم
در مهر ماه 1353 از طرف كاركنان سازمان به مناسبت باز نشسته شدن ايشان و تني چند از پيشكسوتان ديگر ، همايش گرمي در سالن كتابخانه سازمان برگزار شد . در اين مراسم جناب آقاي مهندس عليپور از طرف كليه همكاران يادماني به حضور ايشان تقديم نمود . مهندس خادم  در پايان اين گرد همايي مطالب بسيار ارزشمند و پند آموزي بيان فرمود كه بر روي نوار ضبط است . اينك بخشي از آن سخنان :
" برگزاري اين مراسم و دريافت هدايا بزرگترين پاداش زحمات گذشته ماست . و من شخصا آن را به هر هديه ديگري كه قرار ميشد از طرف شخص يا مقام ديگري به من داده ميشد ، ترجيح مي دهم . من اين هديه را به عنوان شيئي گرانبها كه نشانه و يادگار 14 سال همكاري صميمانه و محبت واقعي شما دوستان مي باشد ، نزد خود نگه داشته و عزيز مي دارم .000 من اميدوارم كه با نيروي جوان و فعالي كه عهده دار امور سازمان گشته ، اين راه را به خوبي طي كرده و هر روز خبر هاي خوشي از سازمان و پيشرفت هاي آن به گوش همه ما برسد . ما چون در پرورش اين نهال سهيم بوده ايم ، بنابر اين خوشحال خواهيم شد كه بيش از پيش اين نهال برومند تر شده و پر ثمر تر گردد . سخن را كوتاه مي كنم و فقط مي گويم صادقانه و صميمانه آنچه را مي توانستم انجام دهم ، پياده نمودم 00000 "
زنده ياد مهندس نصرالله خادم تا 15 ارديبهشت ماه 1378 كه چشم از جهان فرو بست ، دلبستگي هاي خود را به بررسي هاي علمي و فني و توجه به پيشرفت هاي سازمان زمين شناسي و اكتشاف معدني كشور حفظ نمود .