نويسنده : حسينيون ،مريم؛ به راهنمايي:کاظم سيد امامی؛ استاد مشاور:يعقوب لاسمی،ارژنگ بهروزی
مرجع : پايان نامه(كارشناسي ارشد)_دانشگاه آزاد اسلامی ،واحد تهران شمال ، دانشكده علوم . گروه زمين شناسي؛175ص
سال انتشار : 1375

چکيده :

سازند كشف رود يكى از واحدهاى چينه سنگى ژوراسيک در منطقه كپه داغ مى باشد. سازند سيليسى آوارى كشف رود، داراى ضخامت، ليتولوژى و محيط رسوبى مختلف در داخل حوضه كپه داغ مى باشد و در قسمتهاى مختلف آن بر روى سنگهاى متنوعى با سنين متفاوت مى نشيند.
در جنوب شرقى مشهد و شرق فريمان، درگردنه سنجدک، بطور ناهمساز، برروى سنگهاى افيوليتى به سن پرمين پسين تا ترياس قرار مى گيرد. در شرق مشهد، در مسير جاده معدن زغال سنگ آق دربند، در محل برش قلعه سنگى با يک دگرشيبى زاويه دار خيلى واضح روى توفهای سازند سينا به سن لادينين مى نشيند. در معدن گل بانو با واسطه چندين مترکنگلومراكه بيشتر دانه هاى آن گرانيتى است مستقيما بر روى گرانيت واقع مى شود (بهروزى، نقشه تربت جام). در شمال كود شاهان و در 30 كيلومترى كوه رادار، واقع در جاده مشهد- سرخس، در ناحيه تپه نادر بادگرشيبى بر روى افيوليت هاى مشهد قرار دارد. در بخش باخترى كپه داغ، سازندكشف رود تشكيل نيافته و توسط سازندهاى باش كلاته و چمن بيد جايگزين شده است. در مقابل در بخش جنوب خاورى كپه داغ، سازندچمن بيد شناخته نشده، بطوريكه سازند مزدوران مستقيما" بر روى سازندكشف رود قرار مى گيرد (هوبر 1977، افشارحرب 1979، بهروزى و همكاران، نقشه تربت جام 1993). در قاعده سازندكشف رود دو نوع كنگلومراى دانه درشت و دانه ريز بادانه هاى تدريجى ديده مى شود. بعبارت ديگر اندازه اجزاء تشكيل دهنده كنگلومرا به سمت بخش های جوانتركاهش مى يابد كه نشاندهنده تغيير در تحرک محيط رسوبى و پيش رونده بودن درياى باژوسين پسين مى باشد. بطور كلى وجود دو سيكل عمده پيش روى- پس روى در سازندكشف رود قابل رويت است. اين سيكل ها معمولا در اثر تغييرات سطح آب دريا بعلت حركات تكتونيكى محلى يا جهانى صورت مى گيرد. (لاسمى 1995). جنس سنگهاى تشكيل دهنده سازندكشف رود در بخش هاى بالا ى قاعده از نوع ماسه سنگ تا ماسه سنگ سيلتى، سيلتستون و شيل سيلتى و رسى بوده كه داراى مقادير متفاوتى كانيهاى ميكايى مى باشد، بطورى كه در برخى موارد ماسه سنگها كاملا ميكايى هستند. اين سنگها غالبا"از نظر جورشدگى ضعيف و از نظرگردشدگى نيمه گردشده تا نيمه زاويه دار هستند و بطور كلى از رسيدگى بافتى و كانى شناسى خوبى برخوردار نيستند. ماسه سنگها از نظر دانه بندى دانه درشت تا دانه ريز بوده رنگ آنها قهوه اى تا قهوه اى متمايل به خاكسترى و در بخشهاى نزديک به راس سازند متمايل به آبى مى باشد. رنگ هوازده آنها قهوه اى متمايل به قرمز است. شيلها نيز به رنگ سياه تا خاكسترى متمايل به سبز زيتونى مي باشدكه حاكى از وجود مواد آلى و كانيهاى ميكايى در تركيبات آنهاست. گاهى لايه هاى كم ضخامتى از آهک فسيل دار در داخل ماسه سنگها ديده مى شود. تنها در برش تپه نادر است كه ضخامت قابل توجهى از آهک ماسه اى فسيل دار در قاعده سازند وجود دارد. شواهد ميكروسكوپى حاكى از وجود يک محيط دريايى كم عمق با تحرک محيطى بالا در زمان رسوبگذارى آن در اين منطقه بوده است كه داراى فونای ميكروسكوپی و ماكروسكوپى غنى مى باشد. كه عبارتند از:
�(Green Algea )، Algae:salpingoporella sp., Cayeuxia sp.
,Ostracoda, Gastropoda, Bivalve, Brachiopoda
. Framinifera: Vida1ina cf. martana Bronimann, Zainetti,Frondicularia sp.
Trocholina sp., Trochammina sp., Crisicliaria sp., Lcnticulina sp.,NoutilocuIin
Oolithia, Miliolidae, Nodosaria, �(Lagenidae)

�اين فسيلها سن ژوراسيک ميانى را نشان مى دهد. اما تعيين سن دقيق بر مبناى آمونيت هاى فراوانى كه بدست آمد، انجام شدكه باژوسين پسين تا باتونين پيشين را نشان مى دهد. در اين رابطه دوبيوزون آمونيتى Garantiana zone, parkinsoni zone در سازندكشف رود شناسايى شد. اما فوناى آمونيتى محدود به بخش هاى زيرين سازند مى شود و در قسمتهاى جوانتر، بدليل افزايش عمق حوضه، تعداد فسيل هاى موجود بطور چشمگير کاهش مى يابد. ساختمانهاى رسوبى موجود و تريس فسيلها نشان مى دهد كه رسوبگذارى بخش هاى جوانتر اين سازند بر اثر جريانات توربيديتى در مناطق عميق دريا صورت گرفته است. همچنين مقادير زيادى بقاياى فسيل شده گياهى به شكل خرده هاى حوب در قسمتهاى مختلف سازند وجود دارد كه بر جا نبوده و توسط جريانات درياى از خشكيهاى مجاور، به اين قسمت حمل شده است. بدليل نوع مورفولوژى منطقه جنوب خاورى و خاور كپه داغ، در زمان قبل از رسوبگذارى، رخنمونهاى مختلف كشف رود در هر منطقه با رخساره خاصى شروع مى شود و ناهمواريهاى نامنظم فرسوده شده قديمى را مى پوشاند و شروع يک چرخه رسوبى جديد را نشان مى دهد. سطح بالايى سازندكشف رود در برش قلعه سنگى فرسايشى هم شيب و در برش تپه نادر و سنجدک گسله يا تكتونيكى است. در ناحيه جاده خط لوله گاز، روى سازندكشف رود را بطور همساز و تدريجى آهكها و مارنهاى سازند چمن بيد به سن كالوين پيشين مى پوشاند. با توجه به نوع ليتولوژى و ساختمانهاى رسوبى و بررسى ميكروفاسيس هاى موجود در سنگهاى اين سازند مى توان آنها را به دو محيط رسوبى دريايى كم عمق و درياى عميق نسبت داد.

نمايه‌ها : آمونيت