نويسنده : مؤمني، غلامرضا؛ به راهنمايي: : مرتضی رزم آرا، خسرو ابراهيمی؛ استاد مشاور : محمد حسن كريم پور
مرجع : پايان نامه(كارشناسي ارشد)_دانشگاه فردوسی مشهد. دانشكده علوم، گروه زمين شناسي
سال انتشار : 1382

چکيده :

معادن كروميت چاه يابو در بخش مركزى يك كمربند افيوليتى بزرگترى واقع شده كه از شمال شرق سبزوار تا شمال عباس آباد(شاهرود) امتداد دارد. مطالعات صحرايى نشان داده كه اين مجموعه افيوليتى ازچهار واحد بارز تشكيل شده است. در بالاترين قسمت مجموعه آهكهاى پلاژيك وچرتهاى راديولاريت بر روى گدازه هاى بالشى كه توسط دايكهاي ديابازى قطع شده ا ند قرارگرفته اند. گدازه هاى بالشى هم به نوبه خود بر روي گابروهايى قرار دارند كه پريدوتيت ها، دونيت هاى داراى كروميت را مى پوشانند. مطالعات پتروگرافى تفصيلى بر روى سنگهاى مافيك و اولترامافيك منطقه نشاندهنده توالي شاخص سنگهاي افيوليتى شامل هارزبورژيت هاي سرپانتينى شده، دونيت، سرپانتينيت، كروميت، لرزوليت و سنگهاى توده اى است. كروميت هاي منطقه چاه يابو باوجود كروم بالا (ميانگين 53% cr2o3) و آلومينيوم پايين مشخص مى شوند غالبا در سنگهاي گوشته فوقانى (هارزبورژيت ها ) يافت مى شوند. اين سنگها به طور بارز بوسيله هاله هاي دونيتى با ضخامت هاي متغير احاطه شده ا ند. حداقل دو توده بزرگ و چندين توده كوچك كروميتى در منطقه يافت شده است. كروميت ها اغلب عدسى شكل هستند، با سنگهاى در برگيرنده خود(هارزبورگيت هاى سريانتينيزه) هم شيب مى باشند. بر اساس مطالعات دورسنجى RS) ) دو روند اصلى گسلى NW- SE و NE-SW در منطقه يافت شده كانى سازى در منطقه مورد مطالعه عمدتا در امتداد مجموعه گسلهاى با روندSE- NW است. گسل خوردگى به صورت گسترده اي در منطقه نمود دارند كه گاهى به وضوح قابل مشاهده و گاهى نيز كمترمشهود است. در بعضي از موارد نيز گسلها، عدسى هاى كروميتى را جابجا و به صورت توده هاى معدنى مجزايى تبديل نموده است. مطالعات نشان داد كه كروميت هاي چاه يابو بر مبناى نسبت Cr:Feچندين كاربرد صنعتي مى توانند داشته باشند. كانه هاى با مقدار كروم بالا ، در متالورژي براي توليد فولاد ضد زنگ و فراورده هاى خاص مى توانند كاربرد داشته باشند. كروميت هاى با مقدار آهن بالا براى توليد فرو كرومهاى با كيفيت پايين تر، ماسه هاى ريخته گري، نمكهاى كروم، ديرگدازها ،(همچون توليد فراو رد ه هاى منيزيت كرو ميتى ، اجرهاي كروم منيزيتى) مى توانند مورد استفاده قرارگيرند. خصوصيات فيزيكى و شيميايى كروميت هاي چاه يابو بوسيله دستگاه هاى جذب اتمى AAS)) ، فلورسانس يرتو ايكس (XRF) ، پراش پرتو ايكس XRD) ) مورد بررسى قرار گرفت. تركيب شيميايى، كانى شناسى خاص كروميت هاى چاه يابو، كاربرد هاى شيميايى آنها را محدود نموده است. مطالعات XRD نشان داد كه جانشينى آلومينيوم در ساختار كروميت ساختارآن را تحت تاثير قرار داده است بطوريكه پارامتر سلولى و حجم سلولى كروميت با افزايش آلومينيوم كاهش قابل توجهى نشان مى دهد. تغييرات با توجه به شعاع يونى يونهاي كروم و آلومنيم به ترتيب 615/0 و 535/0آنگستروم قابل انتظار مى باشد. در اين مطالعه بعضى از داده هاى شيميايى كروميت هاى منطقه چاه يابو به عنوان انديكاتورهاى پتروژنتيكى و عناصر ردياب اكتشافى مورد استفاده قرار گرفتند. به نظر مى رسد كه در منطقه مورد مطالعه عدسى هاى كروميتى با مقادير كروم بالا مى توانند در زون انتقالى هارزبورژيت، لرزوليت و نيز هارزبورژيت هايى كه بخشى از توالى گوشته تهى شده فوقانى مى باشند، يافت شوند.

نمايه‌ها : كروميت