نويسنده : ديمه‌ور،محمد ؛ به راهنمايي: محمدحسن كريم‌پور
مرجع : پايان نامه (كارشناسي ارشد)_دانشگاه تربيت مدرس؛132ص.
سال انتشار : 1374

چکيده :

معدن قلعه‌زري يكي از بزرگترين معادن مس ايران است كه در 180 كيلومتري جنوب غرب بيرجند به مختصات 58-57 طول جغرافيايي و 31-48 عرض جغرافيايي قرار گرفته است . كانه‌زائي در اين معدن از نوع رگه‌اي گرمابي بوده كه در امتداد شكستگي‌هاي بزرگ و كوچك با روند غالب NW-SE و در داخل سنگهاي آتشفشاني پالئوژن كه بطور عمده شامل آندزيتها و سنگهاي آذرآواري كه از نظر ژئوشيميايي داراي ماهيت كالكوآلكالن - شوشونيتي و متعلق به قوسهاي حاشيه قاره (نوع آند) مي‌باشند صورت پذيرفته است . شكستگيهاي مذكور معبر مناسبي براي حركت سيال كانه‌زا بوده. و در اثر خردشدگي شديد سنگهاي منطقه، بخصوص در مجاورت گسله‌هاي بزرگ ، سنگهاي درونگير تحت تاثير سيال فوق‌الذكر و همچنين آبهاي جاري و سيالات گرمابي بعدي، بشدت دگرسان گرديده است . نتايج حاصله از تجزيه شيميائي نمونه‌ها كه بطور سيستماتيك در امتداد مقاطع افقي(عمود بر رگه) و قائم(در اعماق مختلف رگهء معدني) انجام شده، علاوه بر تعيين عناصر موجود در سنگ معدن، حاكي از عيار نسبتا بالاي طلا و نقره در رگه‌هاي معدني مي‌باشد. اين نتايج همچنين ارتباط نزديك عناصر مس ، آهن و روي را از يك سو و سرب ، بيسموت و نقره را از سوي ديگر نشان مي‌دهد. عنصر طلا الگوي پراكندگي جداگانه‌اي نشان مي‌دهد كه اين امر مي‌تواند به دليل متفاوت بودن سيال كانه‌زاي آن باشد. مقاطع صيقلي نمونه‌هاي معدن قلعه‌زري وجود كانه‌هاي اكسيدي و كربناتي مس و آهن را در بخش اكسيدان، كانه‌هاي ثانويه مس بخصوص بورنيت ، كووليت ، ديژنيت و مس خالص را در بخش سوپرژن و كانه‌هاي هماتيت ، پيريت ، كالكوپيريت ، اسفالريت ، آيكينيك ، ماتيلديت و بيسموتينيت را در بخش هيپوژن نشان مي‌دهد. يافته‌هاي كاني‌شناسي و ژئوشيميايي حكايت از آن دارد كه كاني‌زائي در معدن رگه‌اي و گرمابي قلعه‌زري احتمالا در اثر عملكرد سيالات ناشي از يك تودهء ژرف اسيدي - حد واسط صورت پذيرفته است.

نمايه‌ها : مس