نويسنده : حسن‌نژاد،علي‌اكبر ؛ به راهنمايي: فريد مر
مرجع : پايان نامه (كارشناسي‌ارشد) -- دانشگاه شيراز، شيراز؛216ص.
سال انتشار : 1372

چکيده :

معدن مس قلعه زري در 59 درجه طول شرقي و 31-52 درجه عرض شمالي در لوت مركزي ايران و تقريبا" در 160 كيلومتري جنوب غربي شهرستان بيرجند واقع شده‌است . معدن فوق از نوع رگه‌اي بوده و كانه‌زائي آن در امتداد يك سري گسل و وزن‌هاي برشي درون سنگهاي ولكانيكي پالئوژن با تركيب عمدتا" آندزيتي رخ داده‌است . در اين مطالعه شرايط ژئو ترمومتري و مراحل مختلف كانه‌زائي و همچنين توزيع عناصر و ارتباط آنها با سنگ ميزبان مورد بررسي قرار گرفته، و مدلي براي كانه‌زائي ارائه گرديده‌است . به منظور دست يابي به اهداف فوق، نمونه‌برداري سيستماتيك در طول رگه‌ها (عمدتا" ازكاني كوارتز كه باطله شفاف و همزاد كانسنگ است) و نيز به صورت پروفيل‌هاي ژئوشيميائي عمود بر رگه‌ها و به درون سنگ ميزبان انجام گرفت . نمونه‌هاي برداشت شده مورد مطالعات سيالات درگير، ژئوشيميائي، پتروگرافي و مينرالوژي قرار گرفتند. مطالعات گرمايش انجام شده بر روي سيالات درگير كاني كوارتز، حاكي از آن است كه دامنه درجه حرارت به دام افتادگي (حداقل دماي تشكيل كانه‌هاي همراه) از 130c تا 390c در تغيير مي‌باشد. همچنين مطالعات سرمايش انجام شده بر روي سيالات درگير نشان مي‌دهد كه دماي ذوب نهائي يخ سيالات به دام افتاده از 4cˆ0 - تا 8cˆ1 - تغيير مي‌كند. چنين دمائي شوري 4ˆ0 تا حدود 2 درصد معادل Nacl براي محلول‌هاي فوق را مشخص مي‌سازد. تجزيه‌هاي ژئوشيميائي انجام شده بر روي فاز مايع سيالات درگير نشان مي‌دهد كه اين محلولها از عناصر Na و K غني مي‌باشد. تركيب فوق به همراه اطلاعات به دست آمده از طريق بررسي‌هاي ميكروسكپ الكتروني (SEM) بر روي فازهاي نوزاد سيالات درگير معدن قلعه زري مي‌تواند حاكي از آن باشد كه فلزات پايه و قيمتي نهشته شده در اين معدن احتمالا" توسط كمپلكسهي كلريدي حمل شده‌اند. عواملي همچون كاهش حرارت و فشار و نيز رخداد پديده جوشش ، باعث ناپايداري و متلاشي شدن كمپلكسهاي مذكور گرديده و با آزاد شدن يون‌هاي فلزي كانه‌زائي به وقوع پيوسته است . مطالعات ژئوشيميائي انجام شده بر روي كليه افق‌هاي معدن قلعه زري حاكي از حضور عناصر Cu،Au،Ag،Bi،Pb،Zn،Fe،Sb،Cd،Te،Se،Mo،Cr درافق‌هاي مختلف و سنگ ميزبان مي‌باشد. مجموعه اطلاعات به دست آمده نشان مي‌دهد كه معدن مس قلعه زري، معدني است ، پلي‌متاليك كه در آن مس نقش اصلي و فلزات قيمتي نقش فرعي را ايفا مي‌كنند. اين معدن اپي ژنتيك ، گرمابي و رگه‌اي بوده و عوامل ساختاري، كنترل كننده‌هاي اصلي كانه‌زائي بوده‌اند. سيالات مسئول كانه‌زائي در اين معدن احتمالا" محلولهاي گرمابي جدا شده از يك توده نفوذي حدواسط مي‌باشد كه ضمن حركت به سمت بالا احتمالا" تحت شرايط خودآميختگي (Self-Mixing) با دامنه حرارتي مزوتا اپي ترمال باعث وقوع كانه‌زائي تلسكوپي شده‌است.

نمايه‌ها : مس