نويسنده : نخعي، مليحه؛ به راهنمايي:محمد حسن كريم پور،خسرو ابراهيمی؛ استاد مشاور:سيد احمد مظاهري
مرجع : پايان نامه(كارشناسي)_دانشگاه فردوسی مشهد. دانشكده علوم؛گروه زمين شناسي
سال انتشار : 1381

چکيده :

بنتونيت يك رس مونت موريونيت دار است كه ظرفيت فراوانى براى جذب آب دارد، همچنين ظرفيت تعويض يونى و تورم، پلاستيسيته و قدرت چسبندگى آن بالا مى باشد. بر اساس ميزان اين خصوصيات كاربردهاى بنتونيت تعيين مى گردد، بنتونيت سديم دار در گل حفارى، گندوله سازى آهن، ريخته گرى و مهندسى عمران كاربرد دارد. بنتونيت كلسيم دار در تصفيه روغن هاى گياهى و جانورى، گلوله سازى غذاى حيوانات و تصفيه نفت استفاده مى شود، همچنين رسهاى اورگانوفيل در تصفيه روغن، چربى ها و حلالها، حشره كشها، رنگها و كاغذهاى بدون كاربن كاربرد دارند.
در استان خراسان به لحاظ وجود حجم عظيمى از فعاليتهاى آتشفشانى اسيدى تا حد واسط ترشيرى شرايط مناسبى براى تشكيل بنتونيت فراهم آمده است.120 نمونه از معادن گل كن گناباد، چاه كشمير، چاه طالب و حساميه سرايان، برون فردوس، گريمنج و كرغند قاين، اشكفتوك و بوته زير بيرجند برداشت شده است. براساس كارهاى صحراى مشخص شده كه در همه بنتونيت ها قرارگيرى خاكستر آتشفشانى در درياچه هاى قليايى باعث تشكيل بنتونيت شده است.
بر اساس تجزيه هاى شيميايى و كانى شناسى مشخص شده كه بنتونيت هاى گل كن، حساميه، چاه كشمير، چاه طالب و كوه سفيد از نوع سديم دار و بنتونيت هاى گريمنج، اشكفتوك و برون از نوع سديم- كلسيم دار و بنتونيت بوته زير و كرغند از نوع كلسيم دار مى باشند. ميزان مونت موريونيت كرغند، چاه كشمير، چاه طالب و گريمنج مشابه يكديگر واز 45 تا 55 درصد است، بنتونيت برون كمترين ميزان مونت موريونيت كه حدود 28 درصد مى باشد، را دارا است. ميزان مونت موريونيت كل كن 60 تا 80 درصد، اشكفتوك 45 تا 3 9 درصد، بوته زير 1 5 تا 79 درصد وكوه سفيد بين 9 4 تا 76 درصد است. كوارتز و كريستوباليت در درجه دوم اهميت واقع بوده و هاليت و ژيپس نيز در بعضى نهشته ها يافت مى شود. برروى نمونه هاى مورد مطالعه، آزمايشات مربوط به كاربرد در ريخته گرى انجام گرديد و مشخص شد كه بنتونيت كوه سفيد، كرغند، اشكفتوك و بوته زير جهت استفاده در ريخته گرى مناسب مى باشد. بنتونيت هاى داراى كمتر از50 درصد مونت موريونيت براى ريخته گرى اصلا مناسب نمى باشند.

نمايه‌ها : بنتونيت