نويسنده : منصوری دانشور ،پرويز؛ به راهنمايي:رضا موسوی حرمی، اسدا...محبوبی؛ استاد مشاور:مهدی نجفی
مرجع : پايان نامه(كارشناسي ارشد)_دانشگاه فردوسی مشهد، دانشكده علوم، گروه زمين شناسي
سال انتشار : 1382

چکيده :

حوضه رسوبى كپه داغ يس از كوهزايى سيمرين پيشين در زمان ترياس ميانى بوجود آمده است. قسمت جنوبی اين حوضه در شمال شرقى ايران واقع شده و در زمان ماستريشتين پسين پلاتفرم کربناته كه در طول حوضه مذبور کشيده شده موجب تشكيل رسوبات سازند کلات شده است.
سه برش چينه شناسى از اين سازند در د هانه ورودی ناوديس كلات (برش 1)، روستاى خشت (بر ش 2) و تنگ چهچهه (برش 3 ) برداشت شده كه ضخامت سازند كلات در آنها بترتيب 5/166 120و5/146 می باشد. در اين برشها سازند كلات بطور پيوسته بر روى سازند نيزار و در زير سازندپسته ليق قرارگرفته است.
سازند کلات در برش 1 به سه قسمت (سنگ آهک ماسه ای، سنگ آهک فسيلدار وتناوب سنگ آهک فسيلدار و شيل)در برش 2 به دو قسمت (سنگ آهک ماسه اى و تناوب سنگ آهک فسيلدار و شيل) و دربرش3 به شش قسمت (سنگ آهک تحتانی، سنگ آهک روديست دار تحتانی، شيل، سنگ آهک فوتانى، سنگ آهک روديست دار فوقانى و تناوب سنگ آهک و شيل) قابل تقسيم است.
مطا لعات سنگ شناسى انجام شده بر روى120 مقطلع نازک ميكروسکپي منجر به شناسايی پنج مجموعه رخساه ای شده است كه عبارتند از:
- مجموعه رخساره اى A

(Very fine sandy pelmicrite, spars biomicrite, silty bentic foraminifera biomicrite)


-مجموعه رخساره اى B

Unsorted silty oyster bioinicrudite very fine sandy oyster biopelniicrudite)
- مجموعه رخساره اىC
(Poorly washed intraclast milliolid biosparite, poorly washed biosparitc, unsonter sandy biosparite, bryozoan oyster biomicrudite)

- مجموعه رخساره اىD
Bioclastic oosparite, rounded redal rotalia biosparite, crinoid bryozoar (
biosparudite).
- مجموعه رخساره اىE
Unsorted sandy redalgal rudist biosparudite, sandy redalgal biosparite, rudistid (
biolithite, coral biolithite and redalgal biolithite).
مجموعه های رخساره ای در يک پلاتفرم كربناته از نوع رمپ وبتريب در محيط لاگونهای محصور، سدهای لاگونى، لاگونهاى نيمه محصور، پشته هاى سدی و دريای باز تشکيل شده اند.
همچنين بر طبق مطالعات يترو گرافيكى انجام شده فرايندهای دياژنتيکی از قبيل ميكريتى شدن، سيمانى شدن،بورينگ، باروينگ، نئومورفيسم، فشردگى، گلاكونيتى شدن، هماتيتى شدن دولوميتی شدن. سيليسی شدن، انحلال و ژيپسى شدن سنگهاى رسوبى سازند كلات تشخيص داده شده اند محيطهای دياژنزدريايی و متئوريک در مرحله اوليه (مرحله نزديك سطح زمين)، محيط د ياژنز تدفينى درمرحله ميانی( مرحله دفن رسوبات) و محيط دياژنز تدفينى و متئوريك درمرحله نهايى (مرحله بالا آمدگی رسوبات) موجب گسترش آنها شده اند.
مطالعات چينه شناسى سكانسى نشاندهنده وجود 3 سکانس رسوبى در مقطع تنگ چهچهه است در صورتيکه ساير رخنمونهاى مطالعه شده داراى 2 سکانس رسوبى مى باشند.در تمامى برشها، مرز سازند کلات با سازند های ديگر نشان دهنده مرز سکانسى نوع 1 مى باشد در صورتيكه ساير مرزهای سکانسى از نوع 2 مى باشند. بطور كلى پيشروی آب دريا موجب ايجاد دسته رخساره های مرحله پيشروی دريا شده است که دارای سيکلهای پيشرونده
رسو بي يا ياراسكانسهای كم عمق شونده با الگوی تجمعى پسرونده خشکی می باشند. همچنين دسته رخساره های مرحله سكون نسبى آب دريا داراى پاراسكانسهای پسرونده با الگوهای تجمعى انباشته ای و پيشرونده خشكى مى باشد كه در شرايط پسروى دريا بوجود آمده اند.
بازسازی جغرافيايی ناحيه مورد مطالعه در زمان ماستريشتين پسين نيز نشاندهنده اينست که رسوبات سازند کلات در طی 8 مرحله مختلف بر جاى گذاشته شده است كه از اين 8 مرحله، مراحل 6 تا 8 تنها در برش شماره 3گسترش يافته اند.

نمايه‌ها : محيط رسوبي