نويسنده : ق‍اس‍م‍ی‌ ن‍وق‍اب‍ی‌،م‍ری‍م‌ به راهنمایی: رضا موسوی حرمی،مهدی نجفی
مرجع : پایان نامه(کارشناسی ارشد)_دانشگاه فردوسی،مشهد
سال انتشار : 1385

چکيده :

سازند آيتامير (آلبين ـ سنوماتين) در منطقه مزدوران تا شوريجه و ميادين گازي خانگيران و گنبدلي از رسوبات سيليسي آواري تشكيل شده است. مرز زيرين اين سازند با سازند سنگانه به صورت تدريجي و مرز فوقاني آن با سازند آب دراز به صورت نا پيوسته است. در اين تحقيق 7 برش چينه شناسي انتخاب و مورد مطالعه قرار گرفته است كه از اين 7 برش 3 برش آن سطح الارضي و شامل گردنه مزدوران با ضخامت 355 متر و روستاي پادها با ضخامت 308 متر و روستاي شوريجه با ضخامت 125 متر مي شود . 4 برش ديگر تحت الارضي با ضخامت 450 متر ، چاه شماره 35 خانگيران با ضخامت 600 متر و چاه شماره 40 خانگيران با ضخامت 500 متر سازند آيتامير را دربرش هاي سطح الارضي مي توان به 3 برش و در برش هاي تحت الارضي به 5 قسمت تقسيم نمود.
ماسه سنگ ها در ميان ساير سنگهاي سيليسي آواري ، مهمترين رخساره سنگي اين سازند است. اجزاي اين ماسه سنگ در اندازه خيلي ريز تا ضعيف و متوسط اغلب نيمه زاويه دار تا زاويه دار تا نيمه گرد با جور شدگي متوسط تا ضعيف مي باشند و از نظر بافتي مچور تا ساب مچور هستند. اجزاي تشكيل دهنده اين ماسه سنگ ها شامل كوارتز ( عمدتاً مونوكريستالين) فلدسپات(عمدتا پتاسيم فلدسپات) خرده سنگ(ماسه سنگي) كاني هاي اپك، زيركن ، ميكا، پوسته هاي دو كفه اي اكينودرم ، بريوزوئز ، گاستروپود، فرامينفر و آلوكم هاي غير اسكلتي نظير انكلوئيد ، پلوئيد ، اينتراكلاست و اائيد تشكيل شده است. فضاهاي بين دانه اي در اين سنگ يا با گل آهكي و يا كلسيت اسپاري پر شده است . در سنگ هاي آهكي اين سازند ميزان گلاكوني ناچيز بوده است در حاليكه درماسه سنگ ها فراواني آنها قابل توجه است.
سه مجموعه پتروفاسيس ماسه سنگي ،سنگهاي دانه ريز و كربناتي شناسايي شده است. مجموعه پتروفاسيس ماسه سنگي به دو پتروفاسيس ليتيك اركوزي متوسط تا دانه ريز ساب چور تا مچور حاوي گلاكوني و پوسته هاي فسيلي و ليتيك آركوزي بسيار ريز دانه تا متوسط دانه ساب مچور تا مچور و حاوي گلاكوني و فاقد پوسته هاي فسيلي تقسيم ميگردد. مجموعه پتروفاسيس سنگ هاي دانه ريز شامل دو پتروفاسيس شيلي و سيليستوني مي شود سه رخساره پكستون حاوي خرده هاي فسيلي دو كفه اي و مقدار اندكي گلاكوني ، پكستون حاوي خرده هاي فسيلي و مقدار اندكي آنكوئيد و گلاكوني و كسنوت حاوي خرده هاي فسيلي پلاژيك ، پتروفاسيس هاي كربناته اين سازند را تشكيل ميدهند.
كاني گلاكوني يكي از اجزاي تمام رخساره هاي شناسايي شده درسازند آيتامير است. گلاكوني هاي موجود در اين سازند از نظر مچوريتي از سه نوع كمي تكامل يافته ، تكامل يافته و شديداً تكامل يافته تشكيل شده اند. آناليز مورفولوژي گلاكوني منجر به تفكيك دو گروه گلاكوني اتوكتونوس و آلوكتونوس در اين سازند شده است. ميزان مچوريتي و فراواني گلاكوني اتوكنوتوس در دسته رخساره TST به سمت بالا افزايش مي يابد و در سطوح MFS به حداكثر خود ميرسد. اما در دسته رخساره HST به سمت بالا مچوريتي و فراواني گلاكوني كاهش
مي يابد. دانه هاي گلاكوني موجود در اين سازند داراي موفولوژي IIو III بوده و با در نظر گرفتن ساير شرايط ماسه سنگ هاي سازند اتامير را مي توان به عنوان سازند آيتامير مخزني در نظر گرفت . مدل� رسوبي ارائه شده براي رسوبات سيليسي آواري سازند آيتامير در برگيرنده زير محيطهاي لاگون پشت سدي ساحل درياي باز و كم عمق ساحلي مي باشد و براي سنگ هاي كربناته و در برگيرنده زير محيطهاي لاگون پشت سدي حاشيه ساحلي و درياي باز مي باشد. مطالعه چينه نگاري سكانسي و تغييرات سطح اب دريا در رسوبات اين سازند منجر به تشخيص 5 سكانس رسوبي در برشهاي گردنه مزدوران ، چاه شماه 9 گنبدلي ، 6 خانگيران، و 3 سكانس رسوبي دربرش روستاهاي پادها، 2 سكانس رسوبي دربرش روستاي شوريجه و 6 سكانس رسوبي در برش چاه هاي شماره 35 و 40 خانگيران شده است و در تمامي سكانس هاي رسوبي ، مرزهاي سكانسي به استثناي مرز فوقاني آخرين سكانس رسوبي ( واقع در كنتاكت� تحتاني از نوع SB2 بوده� و مرز فوقاني آخرين سكانس رسوبي از نوع SB1 است . برسي جغرافيايي ديرينه سازند ايتامير نشان مي دهد كه رسوبات سيليسي آواري از سمت جنوب شرق وارد حوضه رسوبي كپه داغ شده است. مقايسه تغييرات سطح آب دريا در ناحيه مورد مطالعه فقط در زمان سنومانين در هنگام افت سطح آب دريا با منحني هاي جهاني تطبيق كامل دارد.
مهم ترين شواهد تغييرات درياژنتيكي در رسوبات سيليسي آواري در طي مرحله ائوزنژ فشردگي مكانيكي ، سيماني شدن ، دگرساني ، گلاكوني و در طي مرحل مزوژنز فشردگي شيميايي ، انحلال و جانشيني و در طي مرحله تلوژنز شكستگي مي باشد . در سنگ هاي آهكي فرايند هاي يداژنتيكي در طي مرحله فشردگي مكانيكي ، سيماني شدن ، میكريتي شدن، گلاكوني و نئومورفيسم و در طي مرحله مزوژنز فشردگي شيميايي، سيماني شدن ( سيمان كلسيتي با فابريك پويكيلوتوپيك بلوكي ،گرانولار، سين تكسيال)، انحلال و در طي مرحله تلوژنز شكستگي ميباشد.

نمايه‌ها : چینه نگاری سکانسی