نويسنده : وحدت پرست ،مريم؛ به راهنمايي: مرتضی رزم آرا؛ استاد مشاور: محمد حسن کريم پور
مرجع : پايان نامه(كارشناسي)_دانشگاه فردوسی مشهد. دانشكده علوم،گروه زمين شناسي
سال انتشار : 1382

چکيده :

معادن گوشه كمر و سيبزار در 45 كيلومتری شمال شرقى عشق آباد (شهرسنان طبس) در ر شته کوههای ازبک كوه و در يک سنگ ميزبان دولوميتى، ضخيم لايه تا توده اى متعلق به سازند سيبزار قرار گرفته اند.
ليتولوژی سازند سيبزار دولوميت، دولوميت آهكى تا آهک دولوميتى و در بعضى نقاط آهکی با بافت ثانويه مى باشد. در مجاورت توده هاى معدنى گوشه كمر و سيبزار، سنگهاى آتشفشانى با وسعت محدود شامل دو مجموعه آندزيتى و لاتيتى( در ناحيه معدنى گوشه کمر و دو مجموعه ديگر(آندزيت بازالتى، بازالت) در نزديكى ناحيه معدنى سيبزار، مشاهده مى شوند كه ارتباط مشهودی با کانی سازى در مناطق مذكور از خود نشان نمى دهند.
بخشهايى از سازند دولوميتى و سنگهای آتشفشانى مناطق گوشه كمر، سيبزار، در مجاورت سطوح گسلى، دچار دگرسانى هيدروترمالى شده اند. اين دگرسانى در سنگ ميزبان دولومينى به صورت تغيير رنگ، تبلور مجدد دولوميت و ورود آهن به ساختار دولوميت مشاهده می گردد. دگرساني غالب در سنگهای آتشفشانى، سوسوريتى و كائولينيتى شدن فلدسياتها، كلريتى و اپاسيتى شدن كانيهای فرو منيزين مپباشد. كانی سازى اوليه آهن نيزبه صورت اسپيكو لاريت در اغلب بخش هاى دگرسان شده صورت گرفته است.
كانی سازى در منطقه مورد مطالعه در طى دو مرحله صورت گرفته است: در مرحله اول كانى سازى عيرسولفيدى عمدتآ با تشكيل اكسيدهاى آهني از جمله مگنتيت و اسييكولا ريت به همراه باريت، ژيپس، آنيدريت و مقدارى جزئى كوارتز بوده است. در مرحله دوم نيز كانى سازى سولفيدى شامل گالن ، اسفالريت و ييريت به وقوع پيوسته است. در اثر هوازدگى سطحى، اكسيدهاى ثانويه آهن (هماتيت، ليمونيت) و منگنز (ييرولوسيت) به همراه اسميت زونيت، همى مورفيت، سروزيت جانشين سولفيدها، اكسيدهاى اوليه شد ه اند. كانه اقتصادی اصلى در منطقه گوشه كمر، عمدتآ گالن که بصورت پركننده فضاى خالى و جانشينى به همراه مقادير جزئى اسفالريت با بافت فرامبوئيدال مي باشد در صورتى كه كانه هاى اصلى منطقه سيبزار، عمدتآ اسفالريت (و هماتيت)به همراد گالن است. اسفالريت در منطقه مذكوربه صورت جانشينى با بافت گل كلمى، خوشه اى و بلورين در سنگ ميزبان دلوميتی تشکيل گرديده و از لحاظ نركيبی و رنگى از خود زونبندی نشان می دهند.
مطالعات دور سنجى (Remote sensing )، سه سرى سيستم گسلى در منطقه، ازبک كو ه مشخص شدند. گسل هايى با امتداد تقريبآ شرقى غربى (به تبعيت از گسل درونه)، گسل هايی با امتداد تقريبى شمال شرق جنوب غرب (به تبعيت از گسل نايبند)و گسلهاى فرعی روند كانی سازى در منطقه ازبک كوه از گسلهايى با امتداد تقريبى N37E تبعيت مى نمايد كه بر اساس بازتابش الكترومغناطيسى، لايه شاخص در آنها مكانيابى گرديد.
نتايج حاصل از تجزيه هاى ژئوشيميايى نمونه هاى مناطق سطحى و داخل تونل، همبستگى مشتی را بين عناصر روى و آهن، سرب و روى، سرب و آهن، سرب و نقره در منطقه معدنى سيبزار نشان داد، در صورتى كه در نمونه هاى مربوط به منطقه معدنى گوشه كمر چنين ارتباطى مشاهده نميشود.
بر مبناى مطالعات SEM,AASوXRF اسفالريت هاى منطقه سيبزار، دو گروه اسفالريت
شامل اسفالريت هاى داراى آ هن پايين و اسفالريت های داراى آهن بالا تشخيص داده شد كه مبين آن است كه كانى سازى سولفيدى سرب و روى يک فرآيند دو مرحله ای بوده است. تشكيل باندها در اسفالريت عمدتآ با تغييرات PH محيط و تا اندازه اى تغييرات درجه حرارت مى تواند مرتبط باشد. با مشخص شدن زونبندى هاى تركيبى در بلورهاى اسفالريت با استفاده ازSEM-WDS ، مى توان نتيجه گرفت كه اسفالريت های موجود در منطقه علاوه بر تحمل آلتراسيون، به دليل داشتن ساختمان لايه اى در مقياس بسيار كوچک، از لحاظ فرآورى نيز مشكل داشته كه باعث كاهش ارزش اقتصادى شده است.

نمايه‌ها : سرب و روي