نويسنده : معتمدالشريعتي،مريم؛ به راهنمايي:علي اصغر آريايي ؛ استاد مشاور:كاظم سيد امامي
مرجع : پايان نامه(كارشناسي ارشد)_ دانشگاه فردوسی مشهد، دانشكده علوم، گروه زمين شناسي
سال انتشار : 1377

چکيده :

حوضه رسوبى كپه داغ در شمال و شمال شرق اير ان قرار داردو عمدتآ از سنگهاي رسوبى دوران مزوزوئيك و سنوزوئيك ساخته شده است. سازند چمن بيد يكي از واحدهاي چينه شناسى ژوراسيك درمنطقه كپه داغ است. اين سازند در برش الگو، 5/3كيلومتري غرب روستاي چمن بيد، ازسنگ آهك ريز بلور، ييريت دار به رنگ خاكستري تيره و سياه نازك لايه باميان لايه هاي شيلى تيره رنگ ساخته شده است و در بخش هايى داراى تناوبى از شيل و مارن مى باشد. سنگواره هاى آمونيت در اين سازند، بخوبى فراوان است و سن آن در برش الگو، باژوسين پسين تا اكسفوردين پيشين است.
دو برش چينه شناسى، اولى دركيلومتر 25 جاده مشهد_ سرخس درمنطقه رادار و دومى در شمال روستاى ناربند مطالعه واندازه گيرى شده است. در هردو برش اندازه گيري شده سازند چمن بيد به طور همسان برروى سازند كشف رود و در زير سازند مزدوران قرار دارد. اين سازند بصورت تناوبى از مارن، شيل، آهك مارنى و آهك ماسه اى خاكستري رنگ ساخته شده است و در افق هاى متعدد داراي فسيل آمونيت است.
اولين برش مورد مطالعه (منطقه رادار) بصورت رخنمون منفردى بو ده كه در جنوب شرق حوضه كپه داغ واقع است. 2 واحد چينه سنگى در اين برش مشخص شده كه از قديم به جديد عبارتند از:
الف) واحد سيليسى- آواري، شامل كنگلومرا، ماسه سنگ، سيلتستون وشيل است. در بخش آوارى وكنگلومرايى اين واحد سنگ چينه اى طبقات آهك ماسه اي و آهك مارنى لايه نازك و لايه متوسط بصورت پراكنده رخنمون دارد و حاوى ميكروفسيل هايى مانند TexiuIaria SP. ، pfenderna Sp Lenticuhina Sp مى باشدو قطعاتى از پوسته براكيوپدها و دوكفه اى ها مى باشد. همچنين آثار فسيل گياهى در شيل هاى خاكسترى متمايل به سبزكه در بين ماسه سنگ ها قرار گرفته اند ديده مى شود. اين طبقات به سازند كشف رود متعلق مى باشند.
ب) واحد كربناته: اين واحد از سنگهاى آهكى، آهك ماسه اي و آهك مارنى خاكستري تيره تا روشن تشكيل شده است آمونيت هاي پيدا شده از جنس Procerites sp.و Homoeplanolites sp مى باشد. علاوه برآمونيت ها فرامينيفرهاي از جمله,pfenderina trochoida ,pfenderina Sp ,TexiuIaria SP psedocyclammina SP.كه معرف سن ژوراسيك ميانى هستند، قابل مشاهده است.
ضخامت اين واحد كربناته فقط 8 متر است و بيانگر بخشى ازسازند چمن بيد در اين منطقه مي باشد.
مقطع ناربند در عرض جغرافيائى 18 36 تا 9 1 33 درجه شمالى و58 ?59تا59 59درجه شرقى قرارگرفته است. امتداد لايه ها درمحل نمونه برداري، شمال غرب، جنوب شرق است و شيب لايه ها به سمت شمال شرق است. سازند چمن بيد در اين برش، از آهكهاي مارنى، مارن و شيل تشكيل شده و 35 متر ضحامت دارد و به صورت همسان بر روي سازندكشف رود و در زير سازند مزدوران قرار دارد.
تعداد 255 نمونه فسيل جمع آوري گرديد كه 25 نمونه متعلق به بريوزئر، اسفنج، مرجان، براكيوپد، دوكفه اى، بلمنيت هستند و بقيه آمونيت هستندكه مى توان آنها را در 15 جنس طبقه بندى كرد. از لحاظ آمارى بيشترين تعداد نمونه هاى فسيلى، متعلق به جنس هاى Plychophylloceras SP &hylloceras Sp و Calltphylloceras SP مى باشند. براساس مجموعه فسيلى شناسايى شده، براي سازند چمن بيد در برش رادار، سن (باتونين- كالووين) و در برش ناربند سن (با تونين- آكسفورد ين) پيشنها د مى شود.
مطالعه ميكروفاسيس ها و مجموعه فسيلى نشان مى دهد كه منطقه مورد مطالعه يك محيط دريائى نسبتآ عميق بوده و رسوب گذارى در محيط آرام انجام گرفته است.

نمايه‌ها : زيست چينه شناسي، ليتواستراتيگرافي