نويسنده : محمودي،شهريار؛ به راهنمايي: فريبرز مسعودي، بهزاد مهرابي؛ استاد مشاور: عبدالله سعيدي.
مرجع : پايان نامه(كارشناسي ارشد)--دانشگاه تربيت معلم تهران، دانشكده علوم، گروه زمين شناسي
سال انتشار : 1381

چکيده :

كمپلكس دگرگوني ده‏‎‎‏سلم در جنوب خراسان و در 50 كيلومتري غرب نهبندان در حاشيه كوير لوت قرار گرفته است. سنگهاي اين منطقه شامل مجموعه‏‎‎‏اي از سنگهاي دگرگوني، استوكهاي گرانيتي و رگه‏‎‎‏هاي پگماتيتي و كوارتزي است. توده‏‎‎‏هاي نفوذي موجود در اين منطقه به سه گروه ‏‎G3‎‏، ‏‎G2‎‏، ‏‎G1‎‏ تقسيم شده‏‎‎‏اند كه به ترتيب در شرق (گرانيتهاي لكوكرات) و ‏‎G3‎‏ درون اين كمپلكس تفكيك مي‏‎‎‏شوند. سن گرانيت شاه‏‎‎‏‎‎‏كوه 150 تا 170 ميليون سال است. گرانيتهاي درون كمپلكس و گرانيتهاي شرق كمپلكس ده‏‎‎‏سلم جوانتر از گرانيت شاه‏‎‎‏كوه هستند. سنگ مادر كمپلكس دگرگوني در برگيرنده مجموعه‏‎‎‏اي از ماسه سنگ، سنگهاي كربناته، روانه‏‎‎‏هاي بازالتي و دايكهاي دولريتي بوده است. مطالعات انجام شده نشان مي‏‎‎‏دهد دگر‏‎‎‏گوني در كمپلكس ده‏‎‎‏سلم طي سه مرحله رخ داده است. اين مجموعه سنگي با مرفولوژي نه چندان مرتفع در فاز اول تا حد رخساره شيست سبز، در فاز دوم تا حد پاييني رخساره آمفيبوليت و در فاز سوم تا حد رخساره هورنبلند هورنفلس دگرگون شده است. سن نسبي دگرگوني در فاز دوم 40 تا 70 ميليون سال است. با توجه به شواهد موجود فاز اول دگرگوني از نوع فشار و حرارت متوسط (بارووين) بوده و فاز دوم همزمان با نفوذ توده‏‎‎‏هاي گرانيتي درون كمپلكس از نوع فشار پايين تا متوسط و دما بالا (ابوكاما) بوده كه تا حد ظهور زون سيليمانيت فوقاني بالا رفته است. فاز سوم دگرگوني مجاورتي در زونهاي متا سند ستون سنگهاي كربناته دگرگوني شده است. در بررسي‏‎‎‏هاي انجام شده بر روي اسكارن‏‎‎‏هاي ايجاد شده در اين فاز، فشار و حرارت تقريبي فاز سوم در حدود 2/2 تا 5/2 كيلوبار 450 تا 520 درجه سانتي گراد تخمين زده شده است. رگه‏‎‎‏ها و توده‏‎‎‏هاي پگماتيتي درون كمپلكس دگرگوني ده‏‎‎‏سلم نفوذ كرده اند. اين پگماتيتها ساده بوده و تورمالين‏‎‎‏دار هستند. اين سنگها احتمالاٌ در اثر ذوب سنگهاي دگرگوني ايجاد شده است. دماي ذوب در اثر ورود سيالات ناشي از گرانيتهاي ‏‎G3‎‏ كاهش يافته است. فرآيند‏‎‎‏هاي دگرگوني باعث تشكيل كاني‏‎‎‏هاي صنعتي ارزشمندي در اين مجموعه شده است كه شامل آندالوزيت، سيليمانيت، گارنت، استروليت، ميكا و كوارتز است. تجزيه‏‎‎‏هاي شيميايي با هدف مطالعات دقيقتر بر روي نمونه‏‎‎‏هاي برداشت شده انجام گرفته است. نتايج حاصله از حفاريهاي اكتشافي و رخنمون‏‎‎‏هاي سطحي همچنين مطالعات كانه‏‎‎‏آرايي نشان مي‏‎‎‏دهد كه در اين مرحله فقط ذخاير پلاسري گارنت قابل توجه است.