نويسنده : فيضي،امير؛ به راهنمايي:مهدي نجفي؛ استاد مشاور:محمد حسين آدابي
مرجع : پايان نامه(كارشناسي ارشد)_ دانشگاه فردوسی مشهد، دانشكده علوم، گروه زمين شناسي
سال انتشار : 1377

چکيده :

حوضه رسوبى كپه داغ در شمال و شمالشرق ايران قرار دارد وعمدتآ از سنگهاى رسوبى دوران مزوزوئيك و سنوزوئيك تشكيل شده است. سازند مزدوران يك توالى كربناته مربوط به ژوراسيك ميانى (باتونين كالووين)،كه در شمالشرق ايران قرار دارد و داراى ضخامت ها، ليتولوژى و محيط رسوبى مختلف در داخل حوضه رسوبى كپه داغ ميباشد. با توجه به اينكه اين واحدهاى كربناته در نقشه1:250000 مشهد تحت عنوان مزدوران1 (mz1)عنوان شده و در نقشه 1:100000مشهد منظور نگرديده، لذا انگيزه اى شد براى اينكه بر روى اين واحدها مطالعاتى صورت گيرد تا اينكه جايگاه چينه شناسى اين واحد هاى كربناته بين سازندهاى كشف رود و چمن بيد مشخص گردد از اينرو در اين تحقيق اين سازند در سه مقطع متعلق به بخش شرقى حوضه كپه داغ واقع در شمالشرق مشهد با مختصات زير انتخاب شده است.
ا- مقطع اژدركوه (جنوب شرق كارخانه سيمان)
2- مقطع جغري(شمالغرب روستاى جغرى)
3- مقطع صندوق شكن (شرق روستاى دلارام )
با ضخامت هاى بترتيب 386،101و145 متر بطوردقيق مطالعه شده است. اين مقاطع از بخش كربناته شمالشرق مشهد با فواصل مختلف برداشت گرديده است، در نهايت برداشت هاى انجام شده در اين مقاطع با يكديگركوروليت شده وكلا اين سه مقطع با برش الگوى سازند خانه زو واقع در دره خانه زو مقايسه شده است.
در مناطق مورد مطالعه سازند مزدوران 1 در زير سازند چمن بيد قرار داشته و از آهك ميكرايتى، آهك دولوميتى، دولوميت آهكى و دولوميت تشكيل شده است كه اين واحد ها بطور متناوب در منطقه تكرار شده است و واحد هاى سنگى ذكر شده در بالا بطور يراكنده و متناوب داراى اا ليت،ا ينتراكلاست و قطعات فسيلى ميباشند كه تناوب اينها نشان دهنده تغيير در انرژى محيط رسوبى اين سازند است. از مقاطع مورد مطالعه تعداد 65 مقطع نازك ( thin section )تهيه گرديده است كه اين مقاطع بمنظور تعيين سكانس ها و محيط قديمه اش مطالعه شده است و به تشخيص 12 ميكروفاسيس كه
4 محيط قديمه را باز سازى ميكند منتج گرديده است.
1- زير محيط درياى باز (open marine ) شامل بخش هاى عميق (basin) ، بخش يايين شيب (lower slope) و بخش بالاى شيب (upper slope).
2- زير محيط سدى ( barrier ) شامل سه بخش ا اليتى، بيوكلاستى و اينتراكلاستى.
3- زير محيط لاگونى (lagoonal ) شامل بخش پشت سدى ( back bar ) و فلات لاگونى ( lagoon flat ).
4- زير محيط پهنه جزر و مدى (tidal flat)? يا ساحلى (beach) .
با توجه به مطالعات دقيق و تجزيه و تحليل فاسيس هاى رسوبى كربنات هاى يلاتفرمى سازند مزدوران 1 در بخش شرقى حوضه منجر به شناسايى چندين سيكل يسرونده از نوع رده سوم( (third order مختلف گرديده است. (سيكل هاى پسرونده 1 و 2)
و با توجه به رخساره هاى موجود رخساره شماره 8 ويلسون يعنى رخساره پلاتفرم دريايي با گردش آب محدود را براى سازند مزدوران 1 ميتوان در نظرگرفت.
از مهمترين فرآيندهاى دياژنزى موثر بر روى سنگهاى اين سازند، دولوميتى شدن ( dolomitization ) ميباشد. با توجه به شواهد يتروگرافى و رخساره اى از جمله تشكيل دولوميت در طول سطوح استيلوليت ( stylolith )و انواع دولوميت ها ميتوان مكانيزم هاى دولوميتى شدن تدفينى، سبخايى و اختلاط آب شيرين و دريا را براى توجيه فرايند هاى دولوميتى شدن سنگهاى كربناته سازند مزدوران 1معرفى كرد. با توجه به مطالعات ديرينه شناسى منطقه ميتوان سن باتونين- كالووين را براى اين سازند در نظرگرفت شايان ذكر است كه تعيين سن دقيق بر مبناى آمونيت بدست آمده انجام شده، به اين دليل كه آمونيت يافت شده (Homoeplanulites) در اين سازند نيز توسط خانم معتمدالشريعتى در رساله كارشناسى ارشد خود در واحد هاى كربناته ژوراسيك ميانى منطقه رادار (جنوب شرق مشهد) گزارش شده كه توسط آقاى دكتر شيد امامى تعيين سن شده است و مؤيد سن باتونين-كالووين ميباشد.
و بالاخره با توجه به سنگواره هاى يافت شده و جايگاه چينه شناسى منطقه و با مقايسه واحدهاى كربناته شمالشرق مشهد با برش الگوى سازند خانه زو (كلانترى 1373)سن باتونين-كالووين براى اين واحد هاى كربناته پيشنهاد ميگردد و بنظر اينجانب واحدهاى كربناته اى كه در نقشه 250000: 1 مشهد تحت عنوان مزدوران 1از آن نام برده ميشود ميتواند همان سازند خانه زو باشد كه توسط كلانترى (1373) عنوان شده است.

نمايه‌ها : ليتواستراتيگرافي