نويسنده : ميرنژاد،حسن

چکيده :

گرانيت‌هاي منطقه مورد مطالعه از جنوب شرق تاشمال غرب مشهد پراكنده بوده ودر محدوده‌اي باطول جغرافيايي 59/45 درجه 59/22 - درجه و عرض‌هاي جغرافيايي 36/22 درجه 36 - درجه واقع شده‌است . ازنقطه نظر زمين‌شناسي در مورد زون بينالود عقايد متفاوتي وجود دارد بگونه‌اي كه آنرا: جزء واحد البرز، واحدايران مركزي و يا واحد تدريجي بين البرز و ايران مركزي درنظر ميگيرند. اين منطقه‌ازشمال و جنوب به ترتيب به بلوكهاي سخت پليت توران و خرده قاره ايران مركزي محدود ميشود كه عده‌اي تشكيل كوههاي بينالود رابه علت حركت نسبي اين دوبلوك و برخورد آنهابا يكديگر مورد توجه قرارداده‌اند . گرانيتوئيدهاي منطقه مشهد در داخل زون دگرگوني بينالود رخنمون مي‌يابند.سن قديمي‌ترين سنگهاي منطقه كه توده‌هاي گرانيتوئيدي رانيز احاطه‌مي‌نمايند كربونيفرو پرمين درنظر گرفته ميشود. رسوبات كنگلومرايي ژوراسيك كه شام قلوه‌هاي سنگهاي دگرگوني و نفوذي منطقه ميباشد، بطور ناپيوسته برروي سنگهاي دگرگوني (اساسا اسليت) و آذرين (گرانيتوئيد) قرارگرفته و خودتوسط لايه‌هاي آهكي به سن كرتاسه پوشيده ميشود بنابراين گرانيتوئيدهاي منطقه‌ازژوراسيك قديمي ترهستند. تعيين سن مطلق كه برروي توده‌هاي گرانيتوئيدي به روش K/Ar توسط مجيدي)1978(صورت گرفته سن‌هاي 211 تا 215 و 246تا 256 ميليون سال را به دست آورده‌است كه با فازهاي تكتونيكي هرسي‌نين و سيمرين پيشين مطابقت دارد(ازنظر پتروگرافي، تركيب توده‌هاي گرانيتوئيدي منطقه متنوع بوده وبراساس طبقه‌بنديهاي كاني‌شناسي (اشتراكايزن، ; 1979 لامروبودن،)1982 و شيميايي (اكانر، ; 1965 ميدلموست ، ; 1985 كوكس وهمكاران،)1989 از توناليت ، گرانوديوريت و مونزوگرانيت تشكيل شده‌است كه رگه هايي از آپليت و پگماتيت توده نفوذي راقطع مي‌نمايد . باتوجه به ژئوشيمي عناصراصلي، كليه سنگهاي گرانيتوئيدي منطقه‌مشهد فوق‌اشباع ازسيليس است وازنظر اشباع آلومينيم درمحدوده پرآلومينيم قرارمي‌گيرند. گرانيتوئيدهاي منطقه كالكوآلكالن هستند كه شاهد اين مدعا نمودارهاي Na2O+K2O در مقابل alk , Sio2 درمقابل (Siنيكلي) و دياگرام مثلثي AFM ميباشد. براساس رده‌بندي منشاء گرانيت ها به‌انواع Cs و (Ciديد و همكاران،)1982 مونزوگرانيتهاي منطقه مشهد ويژگيهاي نوع (Csحاصل ذوب سنگهاي رسوبي) در صورتيكه توناليت‌ها و گرانوديوريت‌ها اختصاصات نوع (Ciحاصل ذوب سنگهاي آذري پوسته) رانشان مي‌دهند . آپليت‌هاو پگماتيت‌هاي ناحيه مورد مطالعه، از تفريق نهايي توده‌هاي گرانيتوئيدي حاصل شده‌اند . گرانيتوئيدهاي منطقه مشهد كوهزايي بوده و ازنظر تقسيمات تكتونيك ورقه‌اي، توناليت‌ها و گرانوديوريت ها ويژگيهاي گرانيتوئيد قوس قاره‌اي)Continental Arc Granites(، درصورتيكه مونزوگرانيت‌ها اختصاصات گرانيتوئيده برخورد قاره‌اي)Continental Collosion Granites(راعرضه مي‌دارند. بافرورانش پوسته اقيانوسي پالئوتتيس و واردشدن محلول‌ها بداخل پوسته قاره‌اي، ذوب بخشي سنگهايي باتركيب بازيك حادث گشته و باعث ميگردد تاگرانوديوريت‌ها و توناليت منطقه مشهد، اختصاصات نوع)CI(I پيداكنند. دراثر برخورد قاره‌ها، حرارت و فشار منطقه برخورد افزايش يافته كه درحد نهايي دگرگوني و سپس ذوب يخ سنگهايي بامنشاء رسوبي، مونزوگرانيت‌ها حاصل شده‌اند.

نمايه‌ها : گرانيتوئيد، پگماتيت