نويسنده : روحي زاده، زهره؛ به راهنمايي: محمد قويدل سيوکی؛ استاد مشاور:علي اصغر آريايي
مرجع : پايان نامه(كارشناسي ارشد)_دانشگاه فردوسی مشهد، دانشكده علوم . گروه زمين شناسي
سال انتشار : 1375

چکيده :

به منظور بررسى ارتباط چينه شناسى و تعيين موقعيت پالئوژئوگرافى سكانس رسوبى يالئوزوئيك جنوب غرب كاشمر با زا گرس، البرز و ساير نقاط جهان، بخشى از سكانس رسوبى كوه بوغو براي موضوع تحقيق اين رساله انتخاب گرديد. سكانس رسوبى پالئوزوئيك اين ناحيه ضخامتى بالغ بر2000 متر داردكه از اين ضخامت تنها 553 متر آن در اين رساله براي بررسى چينه شناسى و مطالعات يالينولوژيكى مورد توجه بوده و بقيه اين سكانس را دو تن ديگر از دانشجويان كارشناسى ارشد دان!گاه فردوسى مشهد بطور همزمان مورد مطالعه قرار داده اند.
اطلاعات مربوط به زمين شناسى ناحيه مورد مطالعه بسيار ناجيز بوده و تنها به نقشه زمين شناسى ناحيه كه توسط كارشناسان سازمان زمين شناسى كشور تهيه شده، محدود ميگردد. سكانس پالئوزوئيك ناحيه مورد مطالعه ازنظر سنگ شناسى شامل شيل، ماسه سنگ، سيلتستون و آهك است كه بوسيله سازمان زمين شناسى كشور به ساز ندهاي پادها، بهرام و شيشتو 1 و 2 تقسيم گرديده بنابراين افقهاكلا منسوب به سازندهاى پادها و بهرام بوسيله دو نفر ديگر از دانشجويان از نظر بيوستراتيگرافى بررسى گرديده و ضخامت منسوب به سازند شيشتو موضوع رساله نويسنده را تشكيل ميدهد. بدين لحاظ از ضخامت پالئوزوئيك مربوط به اين رساله انداره گيري و نمونه برداي و پالينومرفهاي آنها مورد مطالعه قرار گرفت.
در اين مطالعه83 گونه پالينومرف شناسايى گرديد كه شامل 39 گونه آكريتارش (17جنس)، 33 گونه كيتينوزآ (7جنس)، 9 گونه اسپور (5 جنس )و يك گونه اسكلوكودونت است. شمارش گونه هاي مختلف شناسايى شده در هر نمونه و ترسيم آن روى ستون چينه شناسى تهيه شده منجر به پيشنهاد پنج بيوزون گرديدكه از پايين به بالابه شرح زير است:
بيوزون ا: اين بيوزون با ظهور گونه هاى آكريتارش از جمله:
Leiosphaeridia Iaevigata , VLcbysphaera inicrospinosa ،visbysphaera oligofurcata , Visbysphaera. pirifera
، Dictyotidium perlucidum , Salopidiurn granuliferum Schismatosphaeridium guttulaferum , Elektoriskos pogonius
مشخص ميگردد.
علاوه بر گونه هاى آكريتارش فوق گونه هاى مختلف كيتينوزوآ از جمله: Angochitina filosa , Conochitina oelandica silurica
Conochitina oculeata
در اين زون حضور دارند.
بيوزون II: اين بيوزون با ظهور گونه هاى آكريتارش زير:
Evittia sanpetrensis ,Mulliplici.sphaeridium oligofurcatum
Viisbysphaera meson, Multiplicisphaetidium monki
مشخص شده كه باگونههاي كيتينوزوا از جمله
Angochitina merga ،. valentinii،Angochilina eisenacki , Angochitina
همراه است.
بيوزون III: اين بيوزون گونه هاى آكريتارش ز ير را در بر مى گيرد.
Tylotopalla caelainenicutis , Pterospermella foveolata Dictyotidium faviformnis , Gyinatiosphaera imnperfecta
و با گونه هاى كيتينوزوآ از-جمله:
، Ancyrochitina oculeata , Angochitina Iongicolla
Ancyrochitina longicornis
همراه مي باشند.
بيوزون IV: در اين بيوزون از وفورگونه هاى مختلف آكريتارش كاسته شده و تنها به يك گونه بنام
. Micrhystridium sp3 محدود مى شود. اما در اين زون گونه هاى مختلف كيتينوزوآ از جمله:
، Ancyrochitina primna , Plectochitina saharica
Ancyrochitina tornentosa
از وفور كافى برخوردار مى باشند.
بيوزون 7: اين بيوزون بالاترين بخش سكانس مورد مطالعه را در بر مى گيرد. در اين بيوزون
گونه هاى مختلف آكريتارش و كيتينوزوآ از حداقل فراوانى و تنوع برخوردار بوده و تنها به دو گونه آكريتارش بنامهاي:
Veryhachium polyaster, Vcryhachium sp.
و يك گونه كيتينوزوآ بنام Angochitina sp. محدود مي شود. اما در اين بيوزون فراواني و تنوع گونه هاى مختلف ميوسپور به حداكثر فراواني خود مي رسد كه از ميان آنها مى توان گونه هاى،
Ambitisporites avitus , Ambitisporites dilutus
Synorisporites verrucatus ،nodospora burnhamnensh
را نام برد.
گونه هاى آكريتارش، كتينوزوا و اسپور بيوز ونهاى پنج گانه مذكور تاكنون از رسوبات سيلورين زيرين حوضه هاي رسوبى مختلف ايران از جمله زاگرس (سازند سرچاهان)،-حوضه كپه داغ(سازند نيور) و نيز عربستان سعودي، ليبى، اردن، صحرا، سوئد، نروژ، انگليس، آمريكا، اسپانيا، شمال آفريقا و فرانسه گزارش شده اند؛ بنابراين ضخامت سكانس رسوبى مورد مطالعه به سازندنيور مربوط بوده و انتساب آن به سازند شيشتو نادرست است.
شمارش آماري جنسها وگونه هاى مختلف يالينومورف نشان ميدهد كه گروههاي آكريتارش، كيتينوزوآ و اسكلوكودونت داراي برتري كامل بوده و كريپتوسپورها و ميوسپورها از وفورناچيزي برخودار مى باشند. اين اختلاف نشاندهنده آنست كه رسوبات سيلورين در محيط دريائى كم عمق ته نشين شده اند كه اين پيشنهاد با افزايش نسبت فراوانى آهكهاى مرجان و براكيوپود دار از پايين به بالا در ضخامت مورد مطالعه تأييد مي گردد.
از طرف ديگر بين گونه هاى مختلف يالينومرف شناخته شده از رسوبات ناحيه مورد مطالعه با فرمهاي مشابه از حوضه هاي زاگرس (سازند سرچاهان)، البرز شرقى (نيور) و كشورهاى سوئد، نروژ، آمريكا و انگليس شباهت آشكارى وجود دارد. اين شباهت نشان ميدهد كه اولا البرز، زاگرس و ايران مركزي حوضه رسوبي واحدي را تشكيل مي داده اند و ثانيا ايران و كشورهاي فوق در زمان سيلورين در عرضهاي جغرافيايي پايين قرار داشته اند. اين پيشنهاد نيز با گسترش زياد مرجانها در ضخامت رسوبات مورد مطالعه و نيز فراواني بركيوپدها مطابقت كامل دارد، زيرا شرايط تشكيل رسوبات مرجاني در عرضهاي جغرافيايي پايين در حال و گذشته امكان پذير بوده است.

نمايه‌ها : جغرافياي ديرينه، پالينو استراتيگرافي