نويسنده : شهيدي،عليرضا؛ به راهنمايي: سيد علی آقانباتی؛ استاد مشاور: عبدا... سعيدی
مرجع : پايان نامه(كارشناسي ارشد)_پژوهشکده علوم زمين،سازمان زمين شناسي واکتشافات معدنی کشور؛192ص.
سال انتشار : 1381

چکيده :

به منظور بررسى مطالعات تكتونواستراتيگرافى_تکتونوماگمايی چينه شناسى نهشته هاى متعلق به پهنه ساختار ى خاور ايران واقع در چهارگوش هاى قائن_شاهرخت_بيرجند_گزيک_ده سلم و زابل نقشه1:400000 تكتونو استر اتيگرا فى خاور ايران تهيه شده و دو برش چينه شناسى درشمال شهر ستان بيرجند و در شمال روستای شو شود انتخاب و مورد مطالعه قرارگر فته است.
در نقشه تكتونو استراتيگرافى بيرجند سعى شده است كه حوضه هاى رسوبى متعلق به ادوار مختلف زمين شناسي تفكيک و به عنوان واحدهاى مختلف در نقشه ثبت گردد. در اين برر سى ها در زون ساختارى خاور ايران 6 قلمرو ساختارى تشخيص داده شد ه است كه به ترتيب از كهن به جوان عبارتند از:
ا- نهشته هاى تختگاه و پادگانه قاراى گندوانا
3- نهشته هاى حوضه هاى خاور تتيس جوان (رخساره هاى ريفتى)
3- آميزه هاى افيوليتی
4- نهشته هاى حوضه هاى پيش کمان
5- نهشته هاى دريائى و غير دريائى حوضه هاى پيش بوم
6- رخساره های حوضه هاى برشی- كششى
هم چنين در محدوده اين نقشه واحدهاى متعلق به پهنه های لوت و هلمند نيز بررسى شده است.
در بررسى هاى چينه شناختى و ساختارى مشخص گرديد که از زمان اواخر ژوراسيك ميانى دريائى بوجود آمده که به تدريج با گسترش آن پوسته اقيانو سى شكل گرفته است. اين پوسته اقيانوسى در زمان كرتاسه يايانى (كامپانين- مائيس تريشتين) بسته شده و بلوک ها ى لوت و هلمند بهم رسيده اند. ظاهرا در اين مرحله بخشى از پوسته
اقيانوسى شكل گرفته و در اثر فرو رانش که موجب دگرگونى و ماگماتيسم در لبه باخترى افغانستان گرديده است حذف مى شود. باقى مانده پوسته اقيانوسى در خط تصادم به صورت كمپلكس هاى افيوليتى ديده مى شوند كه چه بسا توسط گسل هاى شمالى- جنوبى (نهبندان) و هم چنين جرخش بلوك هاى لوت و طبس در حالت عكس حركت عقربه هاى ساعت موجب جدايش بخش هائى از افيو ليت هاى خاو ر ايران و جايگزينى آن در شمال بلوک لوت گرديده است.
در بخش هاى شمالى منطقه مورد بررسى، بر اساس اطلاعات موجود در نقشه هاى 100000/ 1 زمين شناسى سربيشه- سرچاه و روم ولكانيسم از زمان ائوسن آغا ز گرديده و تا آخر زمان تر شيارى و حتى در اوايل کواترنری ادامه داشته است. رخساره هاى زمين شناسى عبارت از: ريو ليت- ريو داسيت- داسيت- آندزيت- آندزيت با زالت و بازالت که با ييروکلاستيك- برش و ايگنمبريت نيز همراهند. بر اين اساس جهت مطالعات تكتونوماگمايي از ميان تقريبا 100 عدد داده هاى XRF متعلق به ورقه های روم- سربيشه- سرچاه و آهنگران تعداد 45 داده مورد برر سى هاى ژئوشيميائى توسط نرم افزارهاى Newpet و Minpet قرارگرفته و نتايج قابل قبولى از آن بد ست آمده است.
هم چنين در نهايت و در راستاى مطالعات انجام پذيرفته دو مقطع متعلق به زمان کرتاسه پايانى انتخاب گرديد و به بررسى هاى فسيل شناسى و رسوب شناسى آن پرداخته شد. پس از مطالعه مقاطع نازك از لحاظ فسيل شناسى- پتروگرافى و خصوصيات ماكروسكوپى وا حد هاى سنگى اين چنين نتيجه می شود كه در آن زمان حوضه مذکورتحت تاثير تكتونيك حاكم بر منطقه و بويژه گسل هاى امتدادلغز و نرمال قرار داشته است و درنهايت عمق و انرژى آن حوضه ها در تغيير بوده است. تغييرات جانبى رخساره ها در زمان هاى يكسان دليلى بر ابن مد عاست. در اين حوضه ها بر خلاف ساير حو ضه هاى خاورى ايران گسترش به حد ى نبو ده است تا پوسته اقيانوسى شكل بگير د و همچنان رسوبگذاری تا زمان پايان کرتاسه ادامه داشته است بد ون اينكه درگير نيروهاى فشارشي در آن زمان گردد.

نمايه‌ها : تكتونواستراتيگرافي