نويسنده : ق‍زی‌،اع‍ظم‌ به راهنمایی: محمد غفوری ، غلامرضا لشکری پور
مرجع : پایان نامه(کارشناسی ارشد)دانشگاه فردوسی،مشهد
سال انتشار : 1384

چکيده :

رشد سريع جمعيت و توسعه صنعت و اقتصاد باعث توليد روزافزون مواد زائد گرديده است. مديريت دفع بهداشتي مواد زائد مشكلى است كه اكثر شهرهاى بزرگ با آن روبرو هستند. يكي از منابع توليد مواد زائد شهري بيمارستانها هستند. اين مواد زائد جزء خطرناك ترين مواد زائد طبقه بندى مي شوند. بهترين روش دفع مواد زائد درماني سوزاندن به همراه دفن خاكستر و بقاياى حاصله مى باشد. طبق توصيه سازمان جهاني بهداشت در زماني كه به دلايل اقتصادى و فنى نتوان از روشهايى همچون زباله سوزي و غيره استفاده كرد دفن بهداشتى اين مواد مى تواند يك راه حل جايگزين باشد.
مواد زائد بيمارستانى و مواد زائد شهرى شهر مشهد هم اكنون در كيلومتر 5 جاده مشهد- نيشابور و در يك مكان بصورت جداگانه دفن مى شوند. به دليل شرايط نامناسب اين مكان و عدم فضاى كافى مى بايست مكان ديگرى جهت دفن مواد زائد در نظر گرفته شود.
عدم توجه به مكانيابى صحيح مشكلات زيست محيطى (آلودگى هوا، خاك، آبهاى سطحى و زيرزمينى) فراوانى را به دنبال دارد. از اين رو مكانيابى صحيح يك گام حساس و مرحله بسيار بحرانى در مديريت دفن مواد زائد مى باشد.
از جمله عواملى كه مى بايست در انتخاب محل دفن در نظر گرفته شوند عبارتند از: زمين شناسى، مووفولوژى، راههاى ارتباطى، مراكز جمعيتى، بررسى وضعيت هيدرولوژى در دسترس بودن منابع قرضه و غيره.
تجزيه و تحليل اين اصلاعات نيازمند صرف هزينه و زمان زيادى مى باشد. از طرفى سيستم اطلاعات جغرافيايى GIS قادر به تجزيه و تحليل حجم عظيمى از اطلاعات با صرف هزينه و زمان مى باشد. در اين تحقيق براى انجام عمليات مكانيابى از سيستم اطلاعات جغرافيايى (GIS) و نرم افزار ArcView3.3 استفاده شد. مكانيابى بر اساس دو مدل بولين و همپوشانى شاخص انجام گرفت. در مدل بولين لايه هاى اطلاعاتى به دو كلاس مناسب و نامناسب طبقه بندى مى شوند. نقشه نهايى نيز از ضرب اين لايه هاى اطلاعاتى با امتياز يكسان حاصل مى شود.
اين نقشه داراى دو كلاس مناسب و نامناسب جهت دفن مواد زائد مى باشد. مزيت اين روش سادگى آن مى باشد.
در مدل همپوشانى هر نقشه با توجه به اهميتش در منطقه امتياز منحصر به خود مى گيرد. با تلفيق اين لايه هاى اطلاعاتي نقشه تناسب نهايى بر اساس قابليت تناسب جهت محل دفن كلاسه بندى مى شود. مدل همپوشانى از انعطاف پذيرى بيشترى برخوردار بوده و مكانيابى با دقت بالاترى صورت مى گيرد.
پس از تجزيه و تحليل اطلاعات به دست آمده از اطراف شهر مشهد در محيط GIS مكانهاي مناسب جهت دفع مواد زائد بيمارستاني شناسايي شدند. از بين مناطق به دست آمده دو منطقه مناسبتر شناسايي شده و مورد بررسيهاي صحرايي قرار گرفتند. گزينه 1 در شمال شرق شهر مشهد در منطقه هندل آباد و آوشكي در فاصله 30 كيلومتري از شهر مشهد، گزينه 2 در منطقه تنگل شور در جنوب شرق شهر مشهد و در فاصله حدوداً 17 كيلومتري از شهر مشهد قرار دارند. اين مناطق داراي مورفولوژي بدلندي بوده و داراي مناطقي با پستي و بلندي هاي نسبتاً ملايم مي باشند. ليتولوژي اين مناطق مارني بوده و خارج از محدوده آبخوان مي باشند. از لحاظ تراكم مناطق روستايي (بخصوص گزينه 1) مناسب مي باشند.

نمايه‌ها : تعیین مکان