توجه ویژه دانشمندان به منطقه فرورانش کاسکادیا، یکی از بزرگترین کانون های مخاطرات زمین

1404/10/22 تعداد بازدید: 15
print

 در سواحل جنوب بریتیش کلمبیا، واشنگتن، اورگن و شمال کالیفرنیا، نواری به طول تقریبی 1000 کیلومتر قرار دارد که در آن صفحه اقیانوس آرام به آرامی به سمت شرق و به زیر صفحه آمریکای شمالی فرو می رود. این منطقه که منطقه فرورانش کاسکادیا نام دارد، میزبان یک گسل رانشی عظیم است. مکانی که صفحات تکتونیکی به شکلی بسیار خطرناک در حال حرکت هستند و سرآغاز یک فرآیند زمین شناسی چشمگیر را آشکار می کنند.
صفحات تکتونیکی ممکن است به صورت دوره ای قفل شوند و در گستره های وسیعی باعث انباشت تنش شود. تنشی که سرانجام زمانی آزاد می شود که صفحات به طور ناگهانی نسبت به یکدیگر بلغزند. نتیجه این لغزش وقوع بزرگترین زمین لرزه های جهان است که هم بستر دریا و هم بستر خشکی را می لرزاند و سونامی هایی با ارتفاع 30 متر یا بیشتر ایجاد می کند. چنین گسلی در نزدیکی ژاپن باعث وقوع فاجعه هسته ای فوکوشیما در سال 2011 شد.
اعتقاد بر این است که در کاسکادیا، زلزله های بزرگ تقریباً هر 500 سال رخ می دهند و آخرین مورد آن در سال 1700 میلادی رخ داده است.
دانشمندان مدتهاست در تلاشند تا ساختارها و فعالیت های زیرزمینی منطقه فرورانش کاسکادیا را درک کنند تا مناطق مستعد زلزله، بزرگی زلزله احتمالی و علائم هشدار دهنده ای که ممکن است ایجاد شود، را شناسایی کنند. چیزی به نام پیش بینی زلزله وجود ندارد ولی این بررسی ها، کمک می کند که احتمالات متعدد را به امید انجام بیشترین تلاش برای به حداقل رساندن خسارات حاصل از وقوع سانحه، پیش بینی کرد.
مطالعه ای که به تازگی منتشر شده، نوید پیشرفت چشمگیری در این زمینه می دهد. کشتی تحقیقاتی رصدخانه زمین لامونت – دوهرتی به نام مارکوس جی. لنگست که مجموعه ای از جدیدترین ابزار ژئوفیزیکی را به همراه داشت، در سفری 41 روزه در سال 2021 بررسی جامعی از بسیاری از ساختارهای پیچیده کف دریا انجام داد. این مطالعه که در تاریخ 18 ژوئیه سال 2025 در مجله Advances Science منتشر شده، یک یافته کلیدی دارد. منطقه گسلی فقط یک ساختار پیوسته نیست بلکه شکستگی های عمیقی را در محل جدا شدن صفحه اقیانوسی نشان می دهد که تصویر واضحی از مراحل مرگ و فروپاشی یک منطقه فرورانش را ارائه می دهد. این منطقه حداقل به 4 بخش تقسیم شده است و دارای چندین گسل و شکستگی بزرگ است که با گذشت زمان هر یک مرزهای جدیدی را خلق می کنند. این تصویر شبیه تماشای قطار در حال حرکتی است که واگن های آن به آرامی و در طول مسیر یکی یکی از ریل خارج می شوند. این فروپاشی زمین شناسی آهسته، چگونگی تکامل قاره ها و وقوع زلزله های عظیم را روشن می کند.
تصاویر حاکی از آن است که لبه سفت و سخت صفحه آمریکای شمالی که در بالا قرار دارد، از سنگ های متنوعی تشکیل شده که در زمان های مختلف و طی ده ها میلیون سال شکل گرفته اند، برخی متراکم تر از سایرین هستند، این تنوع در سنگ های قاره ای باعث می شود که صفحه اقیانوس آرام ورودی که انعطاف پذیرتر است، خم شود و یا بچرخد تا با اختلاف فشار زیر صفحه آمریکا تطبیق یاید. در برخی نقاط بخش ها با زاویه های تند و در برخی با زاویه های کم عمق دچار فرورانش می شوند.
محققان به طور خاص بر روی یک بخش تمرکز کرده اند که از جنوب جزیره ونکوور در امتداد ایالت واشنگتن کشیده می رود و کمابیش در مرز اورگن به پایان می رسد. توپوگرافی زیرزمین در سایر بخش ها نسبتاً ناهموار است و عوارض اقیانوسی مانند گسل ها و کوه های دریایی فرورانش شده به صفحه بالایی ساییده می شوند و باعث فرسایش صفحه شده و هر گونه زلزله در این بخش را محدود می کنند. اما در مقابل در بخش ونکوور -واشگتن که کاملاً صاف و هموار است، احتمال گسستگی در طول بیشتر است و این امر به صورت بالقوه این بخش را به خطرناک ترین نقطه تبدیل می کند. همچنین در این بخش، کف دریا با زاویه ای کم نسبت به سایر بخش ها به زیر صفحه قاره ای فرو می رود. و این زاویه کم فرورانش هر گونه لرزش در خشکی را تشدید می کند.
این یافته ها حاصل همکاری بین المللی دانشمندان از دانشگاه های کلمبیا، نیومکزیکو، وسترن واشینگتن، دالهاوزی، آزمایشگاه تحقیقات نیروی دریایی ایالات متحده، دانشگاه بریتیش کلمبیا، سازمان زمین شناسی کانادا، دانشگاه شیلی و دانشگاه ایالتی بویز می باشد.

 

 

 

پیام ها:

loader
لینک های تصویری