ایران - مشهد مقدس
اداره کل زمین شناسی و اکتشافات معدنی منطقه شمال شرق
زمینشناسی و معدن در اخبار جهانی
سه ماهه نخست سال 2026
گردآوری: مهدی آزادی
نوسانات شدید قیمت طلا در سایه نااطمینانیهای ژئوپلیتیکی
سال ۲۰۲۶ برای بازار طلا سالی پرنوسان بود. تشدید تنشهای ژئوپلیتیکی، نگرانی از رکود در برخی اقتصادهای بزرگ و تغییر انتظارات نرخ بهره در آمریکا موجب افزایش تقاضای سرمایهگذاری برای طلا بهعنوان دارایی امن شد. در مقاطعی قیمت طلا به رکوردهای تاریخی نزدیک شد و سپس با اصلاحهای سریع مواجه گردید.
بانکهای مرکزی برخی کشورها به افزایش ذخایر طلای خود ادامه دادند که به تقویت تقاضای فیزیکی انجامید. در مقابل، نوسانات نرخ بهره و تقویت مقطعی دلار فشارهایی بر بازار وارد کرد. این رفت و برگشتهای قیمتی باعث افزایش جذابیت معاملات پوشش ریسک و رشد حجم معاملات مشتقه طلا شد .(World Gold Council)
تشدید رقابت ژئوپلیتیکی بر سر مواد معدنی حیاتی
در سال ۲۰۲۶ اجرای عملی سیاستهای صنعتی در اروپا و آمریکای شمالی وارد فاز اجرایی شد. «قانون مواد خام حیاتی» اتحادیه اروپا اروپا با هدف افزایش سهم تولید و فرآوری داخلی مواد حیاتی عملیاتیتر شد. در ایالات متحده نیز حمایتهای مالی و اعتباری از پروژههای فرآوری تحت نظارت وزارت انرژی امریکا گسترش یافت. تمرکز اصلی بر لیتیم، عناصر نادر خاکی، نیکل و گرافیت بود. در همین حال، سیاستهای صادراتی چین در حوزه عناصر نادر خاکی باعث افزایش حساسیت بازار و تسریع سرمایهگذاری در آفریقا و آمریکای لاتین شد. در ۲۰۲۶ امنیت تأمین مواد معدنی عملاً به بخشی از سیاست خارجی و امنیت ملی قدرتهای صنعتی تبدیل شد (MINING.COM).
بازآرایی بازار مس و نگرانی از کسری ساختاری عرضه
در ۲۰۲۶ بازار مس با فشار همزمان رشد تقاضای انرژیهای تجدیدپذیر و محدودیتهای عرضه مواجه شد. در شیلی و پرو، مذاکرات کارگری و الزامات محیطزیستی سختگیرانهتر، رشد تولید را محدود کرد. از سوی دیگر، پروژههای جدید در آفریقا و سرمایهگذاری شرکتهای آسیایی تلاش کردند بخشی از این شکاف را جبران کنند.
افزایش مصرف مس در شبکههای انتقال برق، خودروهای برقی و زیرساختهای دیجیتال باعث شد تحلیلگران درباره احتمال کسری ساختاری عرضه در سالهای پیشرو هشدار دهند. این موضوع به افزایش قراردادهای بلندمدت و ورود مستقیم صنایع پاییندستی به سرمایهگذاریهای معدنی انجامید (Mining Weekly).
بلوغ تدریجی فناوری استخراج مستقیم لیتیم (DLE)
در سال ۲۰۲۶ چند پروژه استخراج مستقیم لیتیم به مرحله بهرهبرداری نیمهتجاری رسیدند. کشورهایی در آمریکای لاتین و آمریکای شمالی توسعه این فناوری را تسریع کردند. DLE با هدف افزایش بازیابی و کاهش مصرف آب نسبت به روشهای تبخیری، بهتدریج جایگاه جدیتری در بازار یافت. با وجود پیشرفتها، چالشهایی مانند هزینههای سرمایهای بالا و اثبات پایداری عملکرد در مقیاس صنعتی همچنان پابرجا بود. بازار در ۲۰۲۶ رویکردی واقعبینانهتر نسبت به این فناوری اتخاذ کرد و آن را مکمل روشهای سنتی دانست، نه جایگزین فوری آنها .(Fastmarkets)
افزایش نقش قزاقستان در بازار اورانیم
در ۲۰۲۶، توسعه برنامههای هستهای در آسیا و خاورمیانه موجب تقویت بازار اورانیم شد. شرکت Kazatomprom قزاقستان با مدیریت عرضه و تمرکز بر همکاریهای بینالمللی، نقش کلیدی در ثبات بازار ایفا کرد.
همزمان، کشورهای اروپایی و آمریکای شمالی به دنبال تنوعبخشی ظرفیتهای تبدیل و غنیسازی بودند تا وابستگی ژئوپلیتیکی خود را کاهش دهند. این روند نشان داد بازار اورانیم بیش از پیش با سیاستهای امنیت انرژی و کربنزدایی گره خورده است (World Nuclear Association).
