خودشناسی
زندگی خود را دوباره بسازیم
(بخش دوم)
توسط: سمیه آزادبخت
در شماره قبل، جدول انواع تلهها و معیار امتیاز دادن به هر کدام را آوردیم در این شماره برگه امتیازات و دریافت طرح وارهها را توضیح میدهیم تا راحت تر بتوانید تلههای زندگی خود را شناسایی کنید.
نمونه برگه امتیازات | ||||||
| سوال اول جدول | سوال دوم جدول |
| |||
| تله زندگی | کودکی | اکنون | کودکی | اکنون | بالاترین امتیاز |
ü | ترک شدن | 3 | 2 | 5 | 4 | 5 |
اگر خاطرتان باشد گفتیم که هر دو سوال مربوط به یک تله است مثلا سوالات اول و دوم مربوط به تله ترک شدن هست حال از بین چهار امتیازی که به این دو سوال در زمان کودکی و بزرگسالی داده اید بالاترین امتیاز در انتهای جدول مقابل تله مورد نظر وارد نمایید اگر بالاترین امتیازی که به خود داده اید 4،5 و یا 6 است در اولین کادر کنار تله مورد نظر یک تیک بگذارید.
تفسیر امتیازات:
بر اساس برگه امتیازات تان هر کدام از تلهها که کنار خود علامت تیک را دارند به احتمال قوی در شما وجود دارد، هر چقدر امتیاز بالاتری در این تلهها کسب کرده باشید به همان میزان، شدت و تاثیر این تلهها در زندگی تان قوی تر خواهد بود.
ترک شدن: تله ای که در آن احساس میکنید افرادی که عاشقشان هستید روزی شما را ترک خواهند کرد و یا کس دیگری را به شما ترجیح میدهند و سرانجام برای همیشه تنها و منزوی میشوید، بر اساس همین باور، بیش از اندازه به اطرافیان خود نزدیک میشوید. ممکن است به طعنه آنها را از خود برانید و برای جداییهای معمول نیز غمگین و یا حتی عصبانی شوید.
سوء ظن و سوء استفاده: در آن احتمال میرود به گونه ای- کلاهبرداری، تحقیر، فریب، دروغ، آسیبهای فیزیکی و یا حتی سوء استفاده توسط دیگران قرار بگیرید. اگر گرفتار این تله هستید برای محافظت از خود، پشت دیواری از بی اعتمادی پنهان شده اید. و به نیت همه آدمها مشکوک هستید. از هر گونه ارتباطی پرهیز میکنید و مایلید بدترین حالت ممکن را متصور شوید یا اینکه وارد رابطههایی میشوید که در آن جز بد رفتاری با شما، حاصلی نصیب شما نمیشود و نهایتا ثمره اش برانگیخته شدن خشم و عصبانیت شماست.
وابستگی: اگر در مدیریت ماهرانه امور روزمره بدون کمک دیگران احساس ناتوانی میکنید گرفتار تله وابستگی هستید. برای انجام امورات زندگی به دیگران مانند یک عصا وابسته هستید و به یک پشتیبان دائمی نیارز دارید.
آسیب پذیری: در این تله زندگی تان حول محور ترس از وقوع یک فاجعه مالی، جنایی، طبیعی، پزشکی میچرخد. در این دنیا احساس امنیت نمیکنید. گرفتاری شما در این تله، قطعا از خطرناکی دنیا که دوران کودکی احساس میکردید، سرچشمه میگیرد. به احتمال زیاد والدین تان بیش از اندازه مراقب و نگران امنیت شما بوده اند. ترسهایتان حول محور بیماری، حمله عصبی و ترسهای محیطی مانند ترس از پرواز، زلزله، مورد سرقت واقع شدن و.... باشد.
محرومیت عاطفی: باوری که در آن نیاز به دوست داشته شدن توسط دیگران هیچ وقت به قدر کفایت براورده نشده است. احساس میکنید هیچ کس حقیقتا به شما اهمیت نمیدهد و یا درکتان نمیکند. احساس میکنید به سمت افراد سرد و بی عاطفه جذب میشوید. از همین رو عصبانیت تان باعث افزایش فاصله بین شما و اطرافیانتان میشود و محرومیت دائمی را مسلم میکند.
محرومیت اجتماعی: این مدل محرومیت درباره ی برقراری رابطه با دوستان و گروهها است. احساساتی مانند جدا ماندن و انزوا از کل جهان، علایم این نوع محرومیت هستند. اگر گرفتار این نوع تله هستید، به طور قطع در کودکی فکر میکردید همسالان تان شما را طرد کرده اند. در هیچ یک از گروه دوستان جایی نداشته اید. و ممکن است به دلیل برخی ویژگیهای شخصی شما باشد که بقیه بچهها آن را نمیپسندیدند. همین اتفاقات سبب میشده از لحاظ اجتماعی احساسات ناخوشایندی را تجربه کنید. و ان تجارب تلخ در بزرگسالی سبب بروز احساساتی نظیر زشت بودن، سطح پایین بودن و کسالت بار بودن و یا داشتن عیب و ایرادی شده است. گرفتاری در این تله همیشه اشکار نیست. بسیاری از افرادی که دچار این نوع محرومیت هستند در محیطهای اجتماعی بسیار صمیمانه و ماهرانه برخورد میکنند و بیشتر از روی میزان استرس، اضطرات و بیاعتنایی که در اجتماع احساس میکنند ما را شگفتزده میکند.
نقصان: اگر که فردی اسیر در چنگال این تله هستید، قطعا از درون، احساس ضعف و نقصان میکنید. اساسا معتقدید از نظر نزدیکانتان، شخصی دوست داشتنی نیستید و ممکن است روزی عیبهایتان برملا شود. در دوران کودکی نه تنها از خانواده احترامی دریافت نمیکردید، بلکه به دلیل داشتن عیبها و نقصها مورد انتقاد قرار میگرفتید. ترس از عاشق شدن در بزرگسالی از همین موضوع نشات میگیرد.
شکست: باوری است درباره عدم لیاقت شما در کسب دستاوردهایی در زمینه تحصیل، ورزش و یا کار. معتقدید نسبت به همسالانتان فردی شکست خورده اید. به عنوان کودک، در کسب دستاوردها احساس میکنید از بقیه پایین تر هستید. همیشه بقیه بچهها بهتر از شما بوده اند.احتمالا شما را احمق، خرفت و یا حتی تنبل خطاب میکردند. علت تداوم حضور این الگو در بزرگسالی، مبالغه شکستهایتان است. و در نهایت این گونه عملکردها، شکستهای مداوم شما را متضمن میشوند.
مطیع بودن: در این تله شما نیازها و آرزوهایتان را قربانی براورده سازی نیازها و خشنود نمودن دیگران، میکنید. این از خودگذشتگی شما دو دلیل دارد اول احساس گناه از اولویت قرار دادن خود که منجر به آسیب رسانی میشود. دوم ترس از تنبیه و ترک شدن ناشی از نافرمانی. در کودکی والدینتان شما را تحت تسلط خود داشته اند. به عنوان پیامد این امر در بزرگسالی نیز وارد رابطههایی میشوید که افراد بر شما تسلط داشته و کنترل تان میکنند.
استانداردهای سخت گیرانه: در این مورد برای براورده کردن توقعات بسیار بالا از خودتان، بی رحمانه در حال جنگیدن با خودتان هستید. شما تاکید بر موقعیت اجتماعی، شرایط مالی، دستاوردها، زیبایی و شهرت دارید و در واقع این موارد را به قیمت از دست دادن سلامتی، شادی و... و حتی در گرو احساس کمال طلبی و روابط رضایت بخش میخواهید.
حق طلبی: این تله با توانایی پذیرش محدودیتهای واقعی زندگیف ارتباط مستقیمی دارد. افراد گرفتار این تله احساس خاص بودن میکنند. مدعی اند هر کاریف هر صحبتی یا هر خواسته ای که در وجودشان است سریعا قادر به اجرایش هستند. این دسته افراد با خودفرمانی و انضباط شخصی مشکل دارند، اکثریت این افراد در کودکی بیش از اندازه بها دیدهاند. از این رو اگر در بزرگسالی به آن چه میخواهند دست نیابند، عصبانی میشوند.