منطقه شمال شرق و مزیتهای نسبی زمینشناسی، اکتشافی، زمین گردشگری
در راستای معرفی مزیتها و توانمندیهای منطقه شمال شرق کشور در ابعاد گوناگون و عمل به رسالت منطقهای خود، بر آن شدیم سرفصل جدیدی به مطالب خورشید مشرق افزوده تا در هر شماره به بررسی اجمالی هر موضوع بپردازیم. در این شماره "زمین گردشگری" تقدیم خوانندگان گرامی میشود.
زمین گردشگری
توسط: محبوبه پرورش
ویژگیهای کشور ایران به لحاظ وسعت منطقهای، واقع شدن در جایگاه ویژه زمینشناختی و وجود پتانسیلهای فراوان به لحاظ منابع طبیعی، این سرزمین را در زمره غنیترین کشورهای جهان قرار داده است. منطقه شمال شرق ایران شامل استانهای خراسان رضوی، خراسان شمالی و خراسان جنوبی، قطعهای بینظیر در رونق گردشگری و ایجاد اشتغال محسوب میشود که در مبحث توسعه پایدار پرداختن به آن ضروی است. وجود حوضه رسوبی ساختاری کپه داغ، معدن فیروزه نیشابور با قدمت معدنکاری کهن، وجود غارها. آبشارها و درههای فرسایشی بی نظیر، چشمههای گسلی، معادن و چشماندازهای زمینشناختی متنوع و... همه و همه این قلمرو را به منطقهای ویژه تبدیل کرده است.
منطقه شمال شرق از دیدگاه زمین شناسى پهنههای ساختارى رسوبى با ویژگیهاى زمین شناسى و اکتشافى کاملاً متفاوت را شامل مى شود. به نواحى واقع در شمال- شمال شرقى، کوههاى هزار مسجد نام داده شده که بخشى از قلمروهاى زمین شناسى با ذخایر هیدروکربورى قابل توجه است که به پهنه کپه داغ معروف است. نواحى مرکزى بخشى از ایالت زمین ساختى ایران مرکزى است که حاوى ذخایر معدنى فلزى و غیرفلزى گوناگون و ساختارهای زمین ریختشناسی خاص است. بخش جنوبی، گسترهای خاص و ویژه از شرق ایران است که تنوع بینظیر زمینشناختی و معدنی را شامل میشود.
زیر پهنههای بینالود، بلوک لوت، سبزوار- تربت جام، کمربند خواف- درونه، مجموعههای افیولیتی شرق ایران و دهها اثر و پدیده طبیعی که در دل این مناطق واقع شدهاند، همه را باید قدر شناخت و پاس داشت.
نظر به اهمیت این موضوع، اداره کل زمینشناسی و اکتشافات معدنی منطقه شمال شرق با هماهنگی گروه زمین گردشگری سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور و با همکاری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان خراسان رضوی و دانشگاه فردوسی مشهد و در تعاملی درخور توجه با فعالین بخش خصوصی، مدیران شرکتهای خدمات مسافری و راهنمایان گردشگری استان در نظر دارد تا رویداد زمینگردشگری شمال شرق ایران را در اردیبهشت ۱۴۰۴، برگزار کنند. در همین راستا پیشرویداد زمینگردشگری منطقه شمال شرق در بهمن ماه ۱۴۰۳ در محل آمفی تئاتر اداره کل منطقه شمال شرق برگزار شد. این پیش رویداد به هدف آشنایی مدیران شرکتهای مسافری و راهنمایان گردشگری با مفهوم زمینگردشگری و اطلاعرسانی در خصوص رویداد اصلی برگزار شد. برگزاری رویداد زمینگردشگری، گام مهمی در آگاهی بخشی عمومی به پاسداشت میراث طبیعی شمال شرق کشور است.
همچنین به پیشنهاد معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان خراسان رضوی، شورای سیاستگذاری زمینگردشگری استان و دبیرخانه دائمی آن تشکیل شد. این همافزایی در سطح استانهای خراسان (منطقه شمال شرق) پیگیر معرفی یک ژئوپارک بینالمللی در منطقه است که امید میرود با ساماندهی و معرفی ژئوسایتهای این بخش از کشور پهناور و غنی ایران، به انجام رسد. یکی دیگر از دستاوردهای مهم این موضوع، تعریف تقویم آموزشی بین اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، سازمان زمینشناسی و اکتشافات معدنی کشور و دانشگاه فردوسی مشهد به منظور تربیت زمینشناسان به عنوان راهنمایان تور و رفع موانع و تسهیل برگزاری تورهای تخصصی زمینشناسی خواهد بود.
از مهمترین مزیتهای نسبی منطقه شمال شرق و بطور خاص خراسان رضوی در حوزه زمین گردشگری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
1- وجود زیرساختهای مناسب در زمینه حمل و نقل، اسکان، تغذیه مناسب و هزینههای مناسب سفر در استان خراسان به برکت وجود مضجع شریف حضرت رضا (ع)
2- وجود طبیعت زیبا و متنوع خدادادی در گستره شمال شرق کشور
3- وجود منابع متعدد معدنی رو سطحی و زیر سطحی که جاذبه گردشگری دارد
4- وجود ساختارهای بی نظیر زمینشناسی مانند حوضه رسوبی کپه داغ
5- درگاه ورودی به آسیای میانه و قرارگیری در مسیر جاده ابریشم
6- آب و هوای مناسب برای هر فصل با توجه به اقلیمهای متنوع
7- تمدن کهن فرهنگی در این ناحیه از کشور
8- تنوع زیاد قومی- مذهبی که میتواند پذیرای اقوام سراسر کشور باشد